Categorie archief: Onderzoek

Vastgeroeste vooruitgang?

wd40

Over de wetenschap schreef John P Ioannidis: ‘de meeste onderzoekpublicaties zijn fout‘ (Ioannidis 2005). Iedereen kent de publicatie, maar daar blijft het vaak bij. Wat betekent die wetenschap nu voor onze fraaie evidence-based richtlijnen?  Roesten we ook vast in een archaïsch beeld?

Lees verder

Getagged , , , , , ,

De praktijk van systematische reviews (NTvG serie)

Nederlands Tijdschrift voor GeneeskundeWederom een serie artikelen over wetenschappelijk onderzoek uit het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. De artikelen betreffen uiteenlopende onderwerpen over het maken, beoordelen en toepassen van systematische reviews.

Lees verder

Getagged

Kennis en opvattingen van het Nederlandse publiek over palliatieve sedatie

ampul

Het NTvG heeft een zeer leesbaar artikel gepubliceerd over de bekendheid en acceptatie van palliatieve sedatie onder de Nederlandse bevolking [1]. Natuurlijk leest u het als zorgverlener zelf eerst (gratis), maar een belangrijk stuk kennis voor de praktijk is wat mij betreft het volgende: men moet er meestal goed voor gaan zitten om aan leken uit te leggen wat palliatieve sedatie nu wél is en wat het nu níet is.

Lees verder

Getagged , ,

Urineweginfecties voorkomen met cranberry?

Update: in de JAMA van 8 november 2016 is een publicatie verschenen over het effect van cranberrycapsules bij oudere vrouwen in het verpleeghuis. Het gaat er niet op vooruit voor cranberry adepten…

Among older women living in nursing homes, cranberry capsules, compared with placebo, did not have a significant effect on the presence of bacteriuria plus pyuria over 1 year.

http://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2576822#full-text-tab

Zoals het bekende adagium luidt is voorkomen nog altijd beter dan genezen. Maar hoe doe je dat als het gaat om urineweginfecties? Een urineweginfectie is geen sinecure en komt nogal eens voor: in 2010 had ong. 1,5% van de Nederlandse ziekenhuispatiënten een symptomatische urineweginfectie. [1] Van zo’n infectie kan je flink ziek zijn. De oplettende verpleegkundige zal bij een plotseling verwarde 90 jarige dame direct denken aan een urineweginfectie.

Om urineweginfecties te voorkomen gebruiken veel mensen een bepaalde vorm van cranberry extract zoals capsules of drankjes. Hoe dat zou werken is niet duidelijk. Daarnaast is de afgelopen jaren ook de vraag gerezen óf het wel werkt.  In de laatste JAMA [1] wordt er e.e.a. in het kort weergegeven naar aanleiding van een geupdate Cochrane review [2]

De auteurs van het artikel in JAMA zijn er kort over; geen significante effecten gevonden voor welke toedieningsvorm dan ook :

Cranberry products are not associated with prevention of UTIs. However, lack of association of cranberry products with a reduced incidence of UTIs in clinical trials may be
due to lack of participant adherence, lack of sufficient active ingredient in the cranberry product, or lack of sufficient statistical power.

Deze conclusie wordt getrokken na het bij elkaar rapen van de onderzoekgegevens van meer dan 4400 personen, variërend in leeftijd van 7,5 – 81 jaar en afkomstig uit verschillende klinische settings en landen (waaronder Nederland). De cranberry onderzoekers hebben niet stil gezeten, maar liefst 14 nieuwe onderzoeken konden aan de vorige editie van de review worden toegevoegd. Als u van plaatjes houdt:

Forestplot gestratificeerd naar geslacht/leeftijd. Hoe groter het blokje, hoe groter het gewicht van de studie. Hoe verder het blokje links van de middellijn staat, hoe beter cranberry presteerde. Hoe kleiner het streepje door het blokje (het betrouwbaarheidsinterval) hoe beter. Tabel uit JAMA Klik voor groter.

Forestplot gestratificeerd naar geslacht/leeftijd. Hoe groter het blokje, hoe groter het gewicht van de studie. Hoe verder het blokje links van de middellijn staat, hoe beter cranberry presteerde. Hoe kleiner het streepje door het blokje (het betrouwbaarheidsinterval) hoe beter. Tabel uit JAMA Klik voor groter.

Van de grotere onderzoeken in de review schommelen de effectschatters rond de nullijn; niet beter dan de controleinterventie of een placebo. In gedachten moet worden gehouden dat de cranberry producten mogelijk te weinig werkzame stof bevatten (wat dat ook zijn mag), niet goed werden ingenomen (de drankjes zijn niet te zuipen) en de onderzoeken niet altijd veel power hadden. Interessant is wel dat de Cochrane Review vermeld dat er geen verschil in effectiviteit werd gevonden tussen cranberry en antibiotica bij vrouwen en kinderen.

Conclusie

Mocht een patiënt mij de vraag stellen of het innemen van cranberry om urineweginfecties te voorkomen zin heeft, dan zou ik zeggen dat daar geen goed bewijs voor is (zeker als het niet om kinderen gaat) en ik het als professional niet aan kan raden. Tenzij men het lekker spul vindt; genieten in het leven is belangrijk, maar dat is een ander verhaal.

Referenties

  1. RIVM (2011) Trend in prevalentie van ziekenhuisinfecties in Nederland 2007-2009 Infectieziektenbulletin (21) [link]
  2. Jepson, R, Craig, J & Williams G (2013) Cranberry products and prevention of urinary tract infections. JAMA. 2013;310(13):1395-1396 [link]
  3. Jepson RG, Williams G &Craig JC. (2012) Cranberries for preventing urinary tract infections. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 10. Art. No.: CD001321. [link]
Getagged , , ,

Deelnemen aan onderzoek naar delier

Uit de reactie-sectie getild:

Het delier, ook wel acute verwardheid genoemd, is een onderkend probleem met soms ingrijpende gevolgen. Wij willen door middel van een onderzoek deze gevolgen in kaart brengen. Hiervoor zullen wij een eenvoudige vragenlijst bij u willen afnemen.

Deze vragenlijst is zowel voor de patienten zelf als voor de mantelzorgers.

Heeft u zelf een delier gehad of bent u mantelzorger van iemand die delirant is geweest, dan willen we heel graag met u in contact komen. Als u een mailtje met uw gegevens naar onderstaand email-adres stuurt nemen wij contact met u op. Ook kunt u zich melden op onze faceboek-pagina: delier onderzoek

Alvast bedankt!

delieronderzoek@gmail.com

Dit onderzoek vindt plaats binnen het kader van een masther-onderzoek
op de Universiteit van Amsterdam.

Freya van der Meer
Marijke Schonewille

Facebookpagina hierrrr. Laat u horen!

 

Getagged

Onrust bij dementie; rigoureus pijn bestrijden?

In Noorwegen heeft men opzienbarende resultaten geboekt in een onderzoek naar de effecten van pijnbestrijding bij mensen met dementie in verpleeghuizen [1]. Volgens onderzoekers Husebo et al. werkt systematische medicinale pijnbestrijding om onrust (agitation) bij dementerenden significant te verminderen in vergelijking met dementerenden die standaardzorg ontvingen. Nursing en Trouw kopten reeds in de trend van: ‘Paracetamol helpt tegen onrust’.

De filosofie: onrust is een uiting van pijn bij mensen die zich niet goed verbaal kunnen uiten en kampen met cognitieve stoornissen. Effectieve behandeling van niet-gediagnosticeerde pijn kan de oorzaak van deze onrust wegnemen. Het bewijs: de uitkomsten van een cluster randomised controlled trial.

Welnu, de conclusie in de koppen van Trouw en Nursing zijn wat voortijdig, de uitkomsten hoopgevend en teleurstellend tegelijk en de methode van onderzoek interessant.

Lees verder

Getagged , , , , , ,

Compassie volgens van der Cingel: vier thema’s en een berg hersenen

Beter laat dan nooit, maar hier is deel drie van ‘Compassie volgens van der Cingel’. Deel 1 vind je hier, deel 2 hier. Van der Cingel voerde een onderzoek uit onder patiënten en verpleegkundigen naar de aard van compassie en schreef haar bevindingen op in o.a. Verpleegkunde.

In dit derde deel komen de vier thema’s aan bod die van der Cingel in haar artikel in Verpleegkunde (2010) beschrijft.

Lees verder

Getagged , , , , , ,

Compassie volgens van der Cingel: zeven dimensies

Zoals in het vorige artikel werd gesteld, herkende van der Cingel na analyse van haar interviews zeven terugkerende thema’s: dimensies van compassie. (van der Cingel, 2010) Volgens haar zouden deze houvast bieden om compassie ‘toe te passen’. Dat suggereert dat compassie methodisch is toe te passen. Het zien van het overzicht van deze dimensies brengt me weer helemaal terug in de lessen Relationele Vaardigheden:

Lees verder

Getagged , , , ,

Compassie volgens van der Cingel: het Grote Gemis van de verpleegkunde?

Het verhaal gaat dat de ‘grand dame’ van de verpleegkunde, Nightingale, ’s nachts met haar olielampje langs de zieken ging om te kijken hoe het met ze ging. Een troostend woord hier, een warme hand daar. Die vrouw zat vol compassie! Dat het best een zou kunnen zijn dat ze het deed om te controleren of de zusters niet met de patiënten aan het rotzooien waren laten we even in het midden. Want ‘compassie’ is weer helemaal hot! Leest u verder…

Lees verder

Getagged , , ,

Vrouwen en hun stereotypisch slechte rekenvaardigheid?

Vrouwen kunnen niet rekenen.

Althans, daar lijken ze zelf nogal eens van overtuigd te kunnen worden. Volgens mij valt het allemaal wel mee, waarbij ik anekdotisch kan vermelden dat mijn vriendin me vrij makkelijk verslaat tijdens een potje hoofdrekenen. Maar de invloed van stereotypen zijn grosso modo wél meetbaar aanwezig in testen, waarbij men spreekt van ‘stereotype dreiging’. Neem bijvoorbeeld onderstaande grafiek. Daarin worden de uitslagen van mannen en vrouwen weergegeven die, verdeeld over drie verschillende groepen dezelfde wiskundetoets maakten. In de ‘Problem Solving’ groep kreeg men te horen dat het ging om een toets waarbij algemene cognitieve vaardigheden werden getest. De ‘Math Test’ groep kreeg te horen dat het ging om een wiskundetest om de verschillen tussen mannen en vrouwen te meten: Lees verder

Getagged , , , , ,

Neem uw kruis op en wandel. Over het proces van bedlegerig worden.

De oude Nightingale in haar bed, waar ze 30 jaar doorbracht.

[rectificatie: er is ten onrechte gesteld dat er geen informatie werd geboden over de wijze waarop de door Zegelin uitgevoerde literatuurstudie plaats heeft gevonden. Deze informatie is nu gecorrigeerd.]

Over in bed liggen doen de meest verschillende gevoelens de ronde. Veelal geassocieerd met slapen vindt de een het heerlijk en ziet de andere er nodeloze oefening voor de dood in. Maar of men het nu doet op een waterbed, boxspring of een luchmatras: opstaan is een belangrijk onderdeel van het in bed liggen. Uit bed; werk aan de winkel. Een leven moet geleefd, niewaar? Prijs uzelf gelukkig voor dat opstaan. Want het kan ook anders: ‘bedlegerig’ zijn’. Je leven leven in bed. En daar schreef Angelika Zegelin haar proefschrift over, waar een artikel (‘Gekluisterd aan bed’) over is geplaatst in Verpleegkunde. (Zegelin, 2006) Het is zo’n artikel dat je veel te lang ligt aan te staren vanuit allerlei hoeken met de boodschap: blog over mij! Bij deze…

Lees verder

Getagged , , , , ,

U wilt bio-oil? Oké dan: Bio-oil, littekens en ‘bewijs’ (BLB), part two. Starring Johann Wiechers.

facepalm!
Reeds meer dan 1.900 keer werd er geklikt op mijn blogpost ‘Wonderolie of volksverlakkerij. Bio-oil, littekens en bewijs’. Een regelrechte hit voor dit normaliter veel rustiger digitale stulpje. (de volgende in de ‘hitlijst’ moet het met de helft van het aantal hits doen) De vraag naar bio-oil komt ook nog dagelijks voorbij in de Google-statistieken. Het toeval wil dat tijdens het schrijven van dit tweede deel van de bio-oil klucht de bio-oil reclame voorbij kwam op de TV. Ik citeer:

Knappe vrouw: “Ik voelde me zo opgelaten door dat litteken op mijn gezicht Dat ik het altijd probeerde te verbergen. Maar door bio-oil voel ik me een stuk zelfverzekerder”

Mannelijke voice over: “Bio-oil draagt bij aan het verminderen van littekens en huidstriemen”

Dat we even weten waar we het over hebben. Want het is tijd voor een aanvulling. Via een reactie op de vorige Bio-oil episode op Ars GeriatriCare werd ik op een heugelijk feit geattendeerd:  De ASA schopte in Engeland de reclame voor Bio-oil uit de legaliteit. (De ASA is de Engelse Reclame Code Commissie) Ongefundeerde claims, stelde de ASA. Daar kan ik het wel mee eens zijn.

Lees verder

Getagged , , , , ,

Meest misselijkmakende onderzoek van 2009: Rape with Extreme Violence: The New Pathology in South Kivu, Democratic Republic of Congo


De feestdagen. We vieren een gezellig samenzijn met familie, de geboorte van een religieus idool of het ong. 14miljardste rondje dat de aarde om de zon heeft gemaakt. We stoppen ons vol met voedsel, drank en de beste wensen. Wat hebben we het goed: vrede op aarde en in de mensen een welbehagen.

Fuck dat. Lees verder

Getagged , , , , , ,

Mevrouw heeft een plekje op haar stuit… Update 2009

[noot: dit is een ‘heruitgave’ van een in juni 2008 verschenen blogbericht. Het origineel is hier te vinden. De nieuwe versie is op een aantal punten aangepast. Zo hebben sinds het originele blogbericht alweer twee nieuwe LPZ metingen plaatsgevonden en verscheen er in december 2008 een systematische review over de behandeling van decubitus in JAMA.]

Decubitus: wie heeft er niet van gehoord of ermee te maken gehad tijdens de opleiding, stage of het werk? Duizenden hebben het gezien, gevoeld en/of geroken. In de 17e eeuw duikt de term decubitus op, afgeleid van het Latijnse woord decumbere dat ‘zich neerleggen’ betekent. Om precies te zijn wordt er in 1777 door Wohlleben gesproken van gangraena per decubitum, ‘afsterven door te gaan liggen’. De link met bedlegerigheid lijkt dus al heel lang duidelijk te zijn, al weten we nu natuurlijk dat decubitus meerdere oorzaken kan hebben. (bijv. decubitus van de urethra t.g.v. een verblijfskatheter, of ‘doorzit’-plekken t.g.v. rolstoelgebruik). Voor meer actuele opvattingen en kennis: lees verder onder de streep.

Lees verder

Getagged , , , , ,

Parels & ezelsbrug based practice

Evidence Based Practice (EBP), kort door de bocht het bewust toepassen van wetenschappelijk bewijs in patiëntzorg, is een algemeen geaccepteerd principe. Zo ook in de verpleegkunde, al is daar volgens een publicatie door Pagani et al. (2009) nog wel het een en ander in te verbeteren. Zo schrijven zij in Creative Nursing:

Despite the increasing importance of evidence-based practice for the nursing profession, some nurses remain unable to use scientific evidence in their clinical practice to support their critical thinking and nursing skills. PERL (Print, Electronic, Resource Persons, and Location) is an acronym that nurses can use to categorize available resources to practice evidence-based nursing, thereby enhancing patient outcomes.

Om verpleegkundigen een handvat te bieden ontwierpen ze dus een ezelsburg: de ´PERL-ezelsbrug´. PERL staat voor Print, Electronic, Resource persons en Location; vier aspecten van EBP die van belang zijn voor verpleegkundigen aan het bed. Dat laat zich, met enige verbeelding, in het Nederlands vertalen als Papier, Elektronisch, Relaties en Lokatie.

Leuk is dat het feitelijke ezelsbruggetje zich óók prima laat vertalen naar het Nederlands: PERL klinkt als ‘pearl’, dat parel betekent. (Parel -> EBP, vat je ‘m?) En laten PApier, Relatie, Elektronisch bewijs en Locatie nu prima in het acroniem PAREL te passen zijn. Dus… Anyway: lees verder onder de streep!

Lees verder

Getagged , , , , , ,

Oproep: Stuur uw ouderenzorgverhaal over waardigheid naar prof. de Lange!

Aan de tranquilizers van frustratie? Compleet euforisch? En dat vanwege een vraagstuk rondom waardigheid van de zorg voor ouderen in Nederland? Frits de Lange is geïnteresseerd in uw verhaal! Frits de Lange  is hoogleraar gerontologische ethiek aan de universiteit van Kampen. Geknipt van zijn weblog:  

Prof. Frits de Lange (PThU Kampen, Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen) verricht onderzoek naar menselijke waardigheid en ouderenzorg.

In de gezondheidsethiek is waardigheid een onbruikbaar, want vaag begrip, zeggen sommigen. Voor anderen is het juist onmisbaar als een kenmerk van goede zorg.

Om beter inzicht te krijgen in hoe het begrip waardigheid functioneert, is De Lange op zoek naar praktijkverhalen van ouderen zelf of hun naaste omgeving (in de zorg- en hulpverlening, maar ook daarbuiten) waarin waardigheid een rol speelt. Hebt u in uw eigen omgeving als oudere, professional, vrijwilliger en/of mantelzorger zo’n ervaring gehad, dan is hij geïnteresseerd in uw verhaal.

Mail het naar: delangefrits@gmail.com

(Over waardigheid gesproken: respecteer in uw mail s.v.p. de privacy van betrokkenen)

Dank!

Omdat ik prof. de Lange en een belangrijk deel van zijn gedachten (voorproefje) een warm hart toedraag, hoop ik met deze oproep een bescheiden bijdrage te kunnen leveren aan zijn inspanningen. Insturen dus!

Update: n.a.v. een e-mail van Frits de Lange is dit bericht inhoudelijk iets aangepast om de vraag naar de verhalen omtrent waardigheid meer naar voren te laten komen.

Getagged , , ,

Kogelstoten op je honderdste: goed oud worden doe je zo!

Ed Young, wetenschapsjournalist en blogger heeft in het tijdschrift New Scientist een alleraardigst artikel geschreven over de zeer ouden van dagen. De snelst groeiende demografische groep in de Westerse wereld dus. Engeland heeft naar verluidt meer groei meegemaakt in de oudste oudsten dan in de jongste jongsten, een novum. Wellicht tegen de verwachting in; honderplus is zeker niet alleen een verzameling narigheid:

It is becoming clear that people who break through the 90-plus barrier represent a physical elite, markedly different from the elderly who typically die younger than them. Far from gaining a longer burden of disability, their extra years are often healthy ones. They have a remarkable ability to live through, delay or entirely escape a host of diseases that kill off most of their peers.

Ouderdom komt met gebreken, maar op één of andere manier weten centurianen de dans (min of meer) te ontspringen. Hoe? Dat is nog onderwerp van wetenschappelijk debat en onderzoek, maar vier factoren spelen in ieder geval een rol: genen, beweging, psycho-spirituele factoren en de sociale omgeving. Een speciale cocktail van deze factoren maakt dat je een veel grotere kans hebt om chronische ziektes uit te stellen of niet te krijgen. Ook zijn deze personen gedurende hun leven minder vaak gekweld door ziektes als kanker dan normale stervelingen. Alle ins en outs kan je verder zelf lezen in het artikel, dat heel toegankelijk is geschreven en goede verwijzingen naar verschillende wetenschappelijke studies bevat, zoals een Deense studie, die in 2005 beschreef dat van een cohort van in 1905 geboren personen één derde van de 166 nog levende personen nog volledig in staat was om zelfstandig te leven!

Leuk om nog te vermelden: een galerie met beroemde honderdplussers, waaronder een dame die zich aan het voorbereiden is op de Olympische Spelen voor ‘Masters’. Ze wil gaan kogelstoten(!) in de 100+ categorie, die echter nog wel even in het leven geroepen moet worden. Signs of an aging world!

Getagged , ,

Jannes Koetsier: verhoort gebed, doet medisch missertje.

Jannes Koetsier, arts en bekend van het programa ‘Medische Missers’ schrijft op zijn weblog over de mexic… eh pardon Nieuwe Influenza H1N1. Jannes vindt het allemaal maar een beetje overdreven. 55+ kan volgens hem best af met wat extra vitamine C. Voor de weerstand natuurlijk. Beetje extra rust erbij; wie heeft dat gevaarlijke vaccin nodig! Enigszins cynisch vroeg ik Jannes in een reactie om een paar referenties. De reactie is exit, maar Jannes heeft mijn gebed verhoord. Nu leef ik niet in de veronderstelling dat Jannes dat heeft gedaan vanwege mijn reactie, maar tof is het wel! Anyway, het resultaat: een link naar een webpagina op de ISIS website, waarvan de auteurs duidelijk hun best hebben gedaan om een verzameling kwakzalvers te verzamelen waar je toch wel een beetje ‘u’ tegen zegt.

Lees verder

Getagged , , , , , ,

Wetenschap en persberichten: [X] Ongeschikt

De regelmatige lezer van dit blog weet dat ik als niet-wetenschapper een (te?) grote interesse heb in wetenschap. In die zin ben ik een dwerg die naar reuzen aan het roepen is als ik zeg dat de maatschappij een tekort aan kennis over wetenschap heeft, dat de populaire media een zooitje maken van de weergave van wetenschappelijk onderzoek en dat universiteiten daar ook een stevig handje van hebben.

Maar ik doe het wel.

Lees verder

Getagged , ,