Categorie archief: Verpleegkunde

Reanimatie van de beroepscode? En een beetje gatenkaas.

Een verpleegkundige is in opspraak is geraakt nadat zij had besloten een stervende patiënt niet te reanimeren. De patiënt was ernstig ziek, maar had een ‘volledig beleid’ en moest aansterken in verband met een geplande operatie. De verpleegkundige had in haar 40 jarige loopbaan ernstig lijden zien ontstaan na reanimatie in dergelijke situaties. Ze vond dat ze dit haar patiënt niet aan kon doen, haar werkgever was het daar niet mee eens. Kunnen we leren van deze tragedie?

Wat vindt u?

Meningen zijn verdeeld: velen hebben compassie voor de beslissing van de verpleegkundige. Maar nog veel meer vinden dat ze terecht is ontslagen voor het tuchtrecht is gekomen. Iedereen wil

Ikzelf ben er nog niet uit. De wijze waarop sommigen haar aan de spreekwoordelijke boom wensen te knopen staat me echter totaal niet aan. Niet in de laatste plaats omdat ik denk dat er nogal eens een denkfout aan de overtuigingen ten grondslag ligt. Een veel gehoord argument van de voorstander van haar ontslag is namelijk:

er was een volledig beleid, dus ze moet reanimeren

Ik vraag me zeer sterk af of dat zo is. In paragraaf 2.5 van onze beroepscode lezen we:

Als verpleegkundige/verzorgende heb ik het recht om op grond van gewetensbezwaren te weigeren om mee te werken aan bepaalde (be)handelingen.
Dat betekent onder andere dat ik

  • medewerking weiger aan (be)handelingen die mij in ernstig conflict brengen met mijn levensovertuiging of persoonlijk waarden- en normenbesef
  • mijn gewetensbezwaren, waar mogelijk, tijdig kenbaar maak
  • bij gewetensbezwaren de zorg gemotiveerd teruggeef aan mijn leidinggevende of, als er geen leidinggevende is, aan één van mijn collega’s
  • als zelfstandig werkende, mijn gewetensbezwaren meld aan de zorgvrager (of andere betrokkenen) en zorg verleen totdat die overgenomen wordt
  • wel de zorg verleen, die niet direct in relatie staat tot de handeling of ingreep waartegen ik gewetensbezwaren heb, tenzij die zorg ook door een collega wordt overgenomen.

Een overbekend voorbeeld van dergelijke gewetensbezwaren betreft natuurlijk meewerken aan euthanasie. Je staat als verpleegkundige in je volste recht als je bijvoorbeeld geen infuus wil inbrengen dat als doel heeft om een euthanaticum toe te dienen.

Maar geldt dat dan niet ook voor een mogelijke reanimatie die jij volslagen zinloos en inhumaan acht? Het is een situatie die m.i. véél vaker voorkomt. Tijd om de standaard onderwerpen in de ethieklessen aan te passen?

Gatenkaas

De verpleegkundige had al bij aanvang van de dienst door dat het niet goed ging met de man. Het was ook nog eens erg druk op de afdeling en moesten ze het met 25% minder personeel doen. Er lijken zaken te missen in de overdracht naar de verpleegkundige. Ze wist bijvoorbeeld niet dat de patiënt ingepland stond voor een operatie. Helaas lijkt het erop dat de verpleegkundige niet de beschreven stappen heeft ondernomen. Zou ze wel op de hoogte geweest zijn van de voorschriften in de beroepscode?

Langzaamaan arrangeren zich zo de gaten in het gatenkaasmodel van incidenten… Een 40 jarige loopbaan als verpleegkundige eindigt in een nachtmerrie.

Wat nu?

Hoezeer een schuldvraag van belang is voor het tuchtrecht, voor ons als verpleegkundigen is het veel belangrijker wat dit betekent voor ons (toekomstige) eigen handelen.

Die invalshoek mis ik tot op heden nogal in het debat. In facebookdraadjes en op de website van Nursing valt het begrip ‘beroepscode’ niet éénmaal in ongeveer 200 reacties.

Hugo van der Wedden weet een andere spijker op de kop te raken in zijn twitterstream.

 

Advertenties
Getagged

Vastgeroeste vooruitgang?

wd40

Over de wetenschap schreef John P Ioannidis: ‘de meeste onderzoekpublicaties zijn fout‘ (Ioannidis 2005). Iedereen kent de publicatie, maar daar blijft het vaak bij. Wat betekent die wetenschap nu voor onze fraaie evidence-based richtlijnen?  Roesten we ook vast in een archaïsch beeld?

Lees verder

Getagged , , , , , ,

Kadootje van Vilans: (ruim) 60 alternatieven voor vrijheidsbeperkende maatregelen

vilans

De afgelopen jaren is het gebruik van vrijheidsbeperkende regels scherp onder de loep gehouden. En terecht. In 2006 gaf 50% van de verpleegkundigen in de verstandelijk gehandicapten zorg in een survey aan wel eens een middel als een zweedse band te gebruiken. [1] Met die zweedse band als icoon van deze vaak te snel of verkeerd toegepaste maatregelen was de juiste tijdsgeest ontstaan om er wat aan te doen. Het ‘Ban de band‘-virus greep om zich heen. Met resultaat, zo lijkt het.

Het blijft echter een feit dat sommige mensen in de zorg ‘probleemgedrag’ (excusez le mot) blijven vertonen. En dan heb ik het dit keer niet over zorgverleners. Wat moet je dan? Vilans doet een duit in het zakje met het boekje ‘(ruim) 60 alternatieven voor vrijheidsbeperkende maatregelen.’ Vrijgeving als ze zijn is het hierrrr te downloaden. Voorzien van een ‘VBM-score’ passeren onder vele andere valmatten, acceptatie van het gevaar en met je kleren aan naar bed de revue.

Een ongeluk zit in een klein hoekje, de oplossing blijkbaar ook.

  1. de Veer, A. J. E., Francke, A. L., de Kruif, A., and Bolle, F. (2006). Vrijheidsbeperkende interventies door verpleegkundigen. TvZ Tijdschrift voor verpleegkundigen, (4):30-33. [PDF]
Getagged

Evidence Based Wondzorg (2): Zilververbanden

Diabetisch ulcus

Regelmatig kom ik in de zorg zilververbanden tegen (vaak in de vorm van AquaCel Ag). Hier zit een hoeveelheid zilverdeeltjes in, die een anti-microbiële werking hebben. Dat zilver deze werking heeft is reeds lang bekend en in principe zou het dus een rol kunnen spelen bij geïnfecteerde wonden. Maar werken deze (niet bijzonder goedkope) middelen ook echt? Een kijkje in de Cochrane Database of Systematic Reviews levert het volgende op:

Lees verder

Getagged , , , ,

Dag van de verpleging 2012: ‘Overbrug de kloof!’

Morgen is het weer de dag van de verpleging. Komt door ons aller Florence, zoals u hopelijk wel weet. Het thema van dit jaar ‘Van onderzoek naar praktijk: overbrug de kloof’ spreekt mij 100% aan. Wij moeten die kloof overbruggen, niemand kan of zal het voor ons doen.

Maar hoe? Dat is, toegegeven, een wat lastige kwestie. Er komt nogal wat bij kijken. In het AMC geven ze een voorzetje:

Stel dus kritisch vragen aan uzelf en zoek! Daar zijn vaardigheden voor nodig, absoluut. In het AMC hebben ze wat dat betreft misschien wat makkelijk praten. Zij hebben Hester. Maar ook dáár is het ergens begonnen. Ook zij zijn voor het eerst om tafel gaan zitten voor een dossierbespreking. Ook mevrouw Vermeulen hoorde ooit voor het eerst de term ‘gerandomiseerd onderzoek’.

U bent als verpleegkundige dus een uitermate belangrijk persoon om in uw instelling (of als ZZP’er natuurlijk!) de vraag te stellen of de zorg optimaal verloopt. En ook u kunt een stukje Hester hebben: abonneer u op ‘Het Nederlands Tijdschrift voor Evidence Based Practice‘. Lees de Ja/Nee rubriek in vakblad Nursing. Bestook een Nurse Practitioner in uw omgeving met uw vragen. Kent u iemand die de opleiding Master of Evidence Based Practice heeft gevolgd? Stalk hem of haar, zet uw tent in diens voortuin, tot u het onderste uit de kan weet! Of nog beter (en met minder gevaar voor justitiële vervolging): doe de opleiding zelf! (klik)

Ooit hebt u namelijk gezworen bepaalde zaken te doen en na te laten. Even een stukje opfrissen:

Ik zweer / beloof dat ik mijn beroep als verpleegkundige op een verantwoorde en betrouwbare wijze zal uitoefenen. Dat betekent dat ik mijn eigen kennis en vaardigheden en die van collega’s zal bevorderen

Belofte maakt schuld. En niet alleen morgen.

Getagged ,

HBO vs. MBO?

Er is maar weer eens een lijk uit de kast getrokken: welke meerwaarde heeft een HBO-V’er? In de Tweede Kamer weten ze het zo net nog niet en de V&VN is een beroepsprofiel in elkaar aan het drukken. De discussie die m.b.t. dit onderwerp ontstaat bekijk ik doorgaans met argusogen. Niet in de laatste plaats omdat de gebezigde argumenten nogal eens curieus zijn. Ter illustratie:

ik ken mbo-v’ers die op heel hoog niveau presteren en hbo-v’ers die ik niet aan m’n bed wil hebben, dus…

Natuurlijk is dat een nogal wankel argument. Er zullen immers vast hbo-v’ers zijn die op zéér hoog niveau werken, zich bezighouden met kwaliteitsverbeteringen en keihard EBP-minded zijn. En ook mbo-v’ers die er de kantjes vanaf lopen.  Als we dan de logica van het bovenstaande argument volgen, dan zien we dat we de mbo-v wel op kunnen doeken. En dat lijkt me een slecht plan.

Een ander vooreeld is te vinden bij Noortje Spengers die op haar nursing weblog zegt dat men op haar afdeling verbaasd reageert als ze zegt dat ze een mbo diploma heeft. (wat natuurlijk heel tof is!) Even verderop stelt ze echter dat 95% van haar collega’s een hbo-v diploma heeft. De optie dat dit haar niveau opkrikt (wat een wisselwerking oplevert) mogen we niet zomaar uitvlakken! Daarentegen kan het demotiverend werken om als hbo’er regelmatig te horen dat ‘die twee linker handen hebben en alleen met hun hoofd in de boeken zitten’. (ervaringsverhaal)

Niettemin word ik ook kriebelig van (pas afgestudeerde) hbo-v’ers die beginnen met een baan en zich dan ergeren aan het feit dat ze zo weinig verdienen. Aan de top van deze argumentenreeks staat: mijn vriend(in) heeft een economische hbo-opleiding gedaan en verdient vééél meer. Tja, dan ga je lekker een economische opleiding volgen…

Kort gezegd ben ik wat dit vraagstuk betreft meritocratisch ingesteld: beoordeling op merits, oftewel verdiensten. Als hbo’er zijn er bepaalde onderdelen van het vak die duidelijk in de aandacht staan. Werken volgens en invoering van richtlijnen vind ik persoonlijk een goed voorbeeld. We hebben prachtige richtlijnen, bijvoorbeeld voor ambulante compressie therapie. Maar over bijvoorbeeld het al dan niet aanbrengen van polstering doen zich in de praktijk schijnbaar heel verschillende meningen de ronde. Nu mag iedereen z’n eigen mening hebben, maar feiten zijn niet zo vrijblijvend. En dus is er één goede manier. Het adagium ‘iedereen heeft zo z’n eigen wijze’ mag voor mijn part de prullenmand in. En daar mag je van hbo-v’ers wat verwachten. Of beter: daar moet je wat van verwachten. Dus: wat gaan we doen met die enkel-arm index? Dat laat direct de mogelijkheid open dat mbo’ers óók op dat vlak gaan werken. Het gaat om competenties en die zijn niet per definitie gebonden aan een papiertje!

Ik denk dat hbo-v’ers duidelijk meerwaarde kunnen bieden. Maar dat is wél voor een flink deel van die hbo’er afhankelijk. Al de tijd die ondertussen verdaan is met geklaag over mbo’ers en hbo’ers en het verschil daartussen is eigenlijk een schande voor onze patiënten. Dus ik ga het hier denk ik maar eens bij laten.

Getagged , ,

Wat vinden verpleegkundigen van….. dikke mensen?

Noem het obees, corpulent of zwaarlijvig. Maar dik zijn staat garant voor een bult narigheid. Het verhoogt de kans op allerlei ziekten en heeft een negatieve invloed op educatie, baansucces en persoonlijke relaties. In de westerse wereld wordt het – in weerwil van wetenschappelijk bewijs – vooral beschouwd als een eenzijdige tekortkoming, waarin zelfcontrole de missende component is.

Maar wat vinden zorgverleners er nu van? Beïnvloedt het tegenover zich hebben van een obese patiënt hun visie op die persoon? En hoe ziet het met de geleverde zorg?

Lees verder

Getagged , , , ,

van der Cingel in reactie op yours truly

Het verheugt mij zeer u te kunnen melden dat Margreet van der Cingel haar reactie op mijn serie over haar onderzoek (volgt u ‘m nog) online aan het zetten is. Hoe cool is dat! Als u niet weet waar dit allemaal over gaat, kijkt u dan hier, hier en hier. Het eerste deel van haar reactie leest u hier. Verplicht leesvoer zijn haar artikelen:

van der Cingel, M. (2010). Compassie in de verpleegkundige praktijk. een onderzoek naar de aard en betekenis van compassie voor chronisch zieke ouderen. Verpleegkunde, (4):18–25. [Fulltext PDF] [URL]

van der Cingel, M. (2009). Compassion and professional care: exploring the domain. Nursing Philosophy, (10):124-136. [PDF]

(van die laatste kunt u hier de Nederlandse versie lezen) Margreet, bedankt! Ik ben zeer benieuwd naar de volgende blogs en voel me vereerd met en door je reactie(s).

Getagged ,

Compassie volgens van der Cingel: vier thema’s en een berg hersenen

Beter laat dan nooit, maar hier is deel drie van ‘Compassie volgens van der Cingel’. Deel 1 vind je hier, deel 2 hier. Van der Cingel voerde een onderzoek uit onder patiënten en verpleegkundigen naar de aard van compassie en schreef haar bevindingen op in o.a. Verpleegkunde.

In dit derde deel komen de vier thema’s aan bod die van der Cingel in haar artikel in Verpleegkunde (2010) beschrijft.

Lees verder

Getagged , , , , , ,

Compassie volgens van der Cingel: zeven dimensies

Zoals in het vorige artikel werd gesteld, herkende van der Cingel na analyse van haar interviews zeven terugkerende thema’s: dimensies van compassie. (van der Cingel, 2010) Volgens haar zouden deze houvast bieden om compassie ‘toe te passen’. Dat suggereert dat compassie methodisch is toe te passen. Het zien van het overzicht van deze dimensies brengt me weer helemaal terug in de lessen Relationele Vaardigheden:

Lees verder

Getagged , , , ,

Compassie volgens van der Cingel: het Grote Gemis van de verpleegkunde?

Het verhaal gaat dat de ‘grand dame’ van de verpleegkunde, Nightingale, ’s nachts met haar olielampje langs de zieken ging om te kijken hoe het met ze ging. Een troostend woord hier, een warme hand daar. Die vrouw zat vol compassie! Dat het best een zou kunnen zijn dat ze het deed om te controleren of de zusters niet met de patiënten aan het rotzooien waren laten we even in het midden. Want ‘compassie’ is weer helemaal hot! Leest u verder…

Lees verder

Getagged , , ,

Uit liefde voor mensen

Via Twitter las ik een tip over een boekje gemaakt door fotograaf Leo de Bock: ‘Uit liefde voor mensen‘. Het is een mengeling van foto’s en anecdotes van (Vlaamse) verpleegkundigen over hun vak: waarom hebben ze ervoor gekozen en wat waren de mooie of hilarische momenten? Lachen:

Ik herinner me een knap meisje van twintig jaar, dat langskwam voor een radiografie. Ik leg haar vriendelijk de procedure uit: kleedhokje in, kleren uit, slipje aanhouden, en even wachten  tot ik u kom halen. Een minuutje later klop ik op de deur van dat kleedhokje. Geen antwoord. Ik klop iets harder. Nog geen antwoord. Ik open voorzichtig de deur. Tot mijn verbazing is dat kleedhokje leeg, maar al haar kleren hangen er nog. Het ergste vrezend neem ik een kijkje in de wachtzaal, en ja hoor: ze had de verkeerde deur genomen en was terug in de wachtzaal gaan zitten. Met enkel haar slipje aan.

Het aardige is dat het boekje gratis kan worden gedownload als PDF. Ik moet eerlijk bekennen dat ik het aantal ‘handje-vasthouden-foto’s’ wat hoog vindt. Voor de verpleegkunde is dat wellicht beetje cliché, maar in het kader van de aanleiding tot het boekje kan ik het me voorstellen. De oudste zoon van Leo de Bock kreeg in 2005 een ernstig ongeluk, belandde op de IC, maar overleefde het gelukkig wel. Op die momenten heb je wel even behoefte aan een hand. In de woorden van Leo de Bock:

Je denkt er pas aan als het je overkomt. Dat er mensen zijn die je dan helpen. Die je zelfs begrijpen. Ze werken in dat ziekenhuis. Ik mocht ze alles vragen. Ze namen hun tijd. Ze waren er.

Gelukkig heb ik al sinds m’n jeugd een fascinatie voor handen, dus mij hoort u verder niet klagen. Leo, bedankt!

Afbeelding boven aan dit blogbericht: Leo de Bock.

Getagged , ,

Vrouwen en hun stereotypisch slechte rekenvaardigheid?

Vrouwen kunnen niet rekenen.

Althans, daar lijken ze zelf nogal eens van overtuigd te kunnen worden. Volgens mij valt het allemaal wel mee, waarbij ik anekdotisch kan vermelden dat mijn vriendin me vrij makkelijk verslaat tijdens een potje hoofdrekenen. Maar de invloed van stereotypen zijn grosso modo wél meetbaar aanwezig in testen, waarbij men spreekt van ‘stereotype dreiging’. Neem bijvoorbeeld onderstaande grafiek. Daarin worden de uitslagen van mannen en vrouwen weergegeven die, verdeeld over drie verschillende groepen dezelfde wiskundetoets maakten. In de ‘Problem Solving’ groep kreeg men te horen dat het ging om een toets waarbij algemene cognitieve vaardigheden werden getest. De ‘Math Test’ groep kreeg te horen dat het ging om een wiskundetest om de verschillen tussen mannen en vrouwen te meten: Lees verder

Getagged , , , , ,

Verpleegkundigen zijn hun gewicht in goud waard.

Omdat een beeld meer zegt dan heel veel woorden: een prachtige infographic over verpleegkundigen van nursing school.org. Ik zeg alleen: 6% mannen

Verder laat ik het beeld en de cijfers voor zichzelf spreken. Verbaast u zich onder de streep.

Lees verder

Getagged ,

Het olfactorisch genot van fysiologisch zout via een infuus. Of: proeven wat je spuit.

[update 19-7-2014] Na bijna vier jaar ben ik helaas weer terug op de afdeling cardiologie. Nu is de situatie duidelijk ernstiger; ik behoor tot de lucky few die een OHCA na kunnen vertellen. Komende week zal ik een ICD krijgen. Het is natuurlijk wel bere-interessant om deze blog weer te doen herleven. Werk in uitvoering…..

Binnen de ‘hoe-kan-dat-nou-categorie’ bevinden zich vele onderwerpen. Voorbeeldje: het proeven van een vloeistof die je per intraveneus infuus krijgt ingespoten. Ja u leest het goed. Proeven. Verbaasd? U bent niet de enige. BMC Nursing, een open access internetperiodiek – verplichte kost voor iedere verpleegkundige – publiceerde begin dit jaar een artikel dat me gezien de woeste vreemdheid van het onderwerp direct aantrok:

Experience of unpleasant sensations in the mouth after injection of saline from prefilled syringes (Kongsgaard et al. 2010)

Vertaald betekent dat zoveel als: “Beleving van een onplezierige sensatie in de mond na injectie van een fysiologische zoutoplossing m.b.v. voorgevulde spuiten.” Meer weten? Lees verder…

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , ,

Bestrijding der Kwakzalverij wérkt.

De trouwe lezer van Ars GeriatriCare – voor zover bestaand – weet dat ondergetekende een ronduit enorme hekel heeft aan ‘kwakzalverij‘. Nadat mijn vriendin ontdaan met een artikel over homeopathie voor nierpatiënten in ‘Dialoog’, het periodiek van de Nierpatiëntenvereniging Oost Nederland, op de proppen kwam waren de spreekwoordelijke rapen dan ook flink gaar.

We konden de strapatsen van auteur Hilhorst, homeopaat te Hengelo niet over onze kant laten gaan. Niet in de laatste plaats omdat verpleegkundigen de ethische plicht hebben op te komen voor de veiligheid en juiste informering van patiënten, die hevig in het gedrang zou kunnen komen door de informatie zoals geboden door Hilhorst. Mijn vriendin en ik hebben een – evidence based – brief opgesteld aan de NON. En met effect! Ze nemen stellig afstand van het stuk zoals nu al is te lezen op de website niernieuws.nl. Hulde aan de NON!

Lees meer bij uw aller Cryptocheilus.

Getagged , , ,

Zakkaartjes vitale functies (aka ‘het acroniemencircus’) ORCA, SBAR, ABCDE, IPASStheBATON

Een drietal zakkaartjes ontworpen door Nurse Practitioner Jeroen Rademaker op basis van zijn ORCA strategie. (Observeren, Redeneren, Communiceren, Acties ondernemen) Wie van acroniemen houdt: eat your heart out. Rademakers promoveerde op de vroegtijdige herkenning van vitaal bedreigde patiënten, waarin ‘Niets is wat het lijkt!‘. In oktober 2009 ontving hij de Jeltje de Bosch Kemper Beste Practice Award voor zijn inspanningen.

Download de zakkaartjes als PDF via de website van Nursing: Zakkaartjes vitale functies. Klik hier voor een directe link naar het PDF bestand.

Lees verder

Getagged , , , , , , , ,

Neem uw kruis op en wandel. Over het proces van bedlegerig worden.

De oude Nightingale in haar bed, waar ze 30 jaar doorbracht.

[rectificatie: er is ten onrechte gesteld dat er geen informatie werd geboden over de wijze waarop de door Zegelin uitgevoerde literatuurstudie plaats heeft gevonden. Deze informatie is nu gecorrigeerd.]

Over in bed liggen doen de meest verschillende gevoelens de ronde. Veelal geassocieerd met slapen vindt de een het heerlijk en ziet de andere er nodeloze oefening voor de dood in. Maar of men het nu doet op een waterbed, boxspring of een luchmatras: opstaan is een belangrijk onderdeel van het in bed liggen. Uit bed; werk aan de winkel. Een leven moet geleefd, niewaar? Prijs uzelf gelukkig voor dat opstaan. Want het kan ook anders: ‘bedlegerig’ zijn’. Je leven leven in bed. En daar schreef Angelika Zegelin haar proefschrift over, waar een artikel (‘Gekluisterd aan bed’) over is geplaatst in Verpleegkunde. (Zegelin, 2006) Het is zo’n artikel dat je veel te lang ligt aan te staren vanuit allerlei hoeken met de boodschap: blog over mij! Bij deze…

Lees verder

Getagged , , , , ,

Verpleegkundige wiskunde met de PCA pomp. Of: hoe Bram’s PCA-calculator het licht zag.

Tegenwoordig reken ik vrijwel dagelijks op mijn stageplek. Doorgaans gaat het om vrij simpele kwesties van optellen en aftrekken bij het bereiden van injecties en dergelijke. Niettemin komen er soms wat meer uitdagende opgaven voorbij.

Lees verder

Getagged , , , ,

12 mei. Dag van de verpleegkunde, tijd voor symposium ‘Kwaliteit. Ook na de tijd’

Lang, lang, geleden, in een land hier ver, ver vandaan werd eens een meisje geboren. Haar ouders noemden haar ‘Florence’. Florence werd gedurende haar leven met de zelfkant van de wereld in contact gebracht. Of, althans, ze heeft zichzelf daarmee in contact gebracht. Als ‘kill ‘em all and let some god sort them out‘ een gangbaar oorlogsprincipe is, dan was Florence God. Goed, alwetend was ze allerminst  maar behept met een scherpzinnige pen zette wel even de verpleegkundige op de kaart.

Lees verder

Getagged , , ,