Donorschap in Nederland; twee interessante onderzoeken

ja-huid-logo1

Op de valreep van de donorweek even een blogje, geïnspireerd door een infographic over al dan niet registreren van een donorkeuze. Dat kan om te beginnen hier en kost maar twee minuten. Klaar? Lees dan verder onder streep.

Allereerst de infographic (hier vandaan gehaald):

De onderzoeken

De infographic is gebaseerd op onderzoek door van Leiden et al. [1] die de gegevens van 2101 potentiële donoren van IC’s in Nederland uitplozen. De uitkomsten laten mijns inziens een onwenselijke situatie zien. Veel mensen zijn niet geregistreerd en binnen deze groep wordt uiteindelijk de slechtste ‘donatiescore’ gehaald: bij 35,4% van de niet geregistreerde potentiële donoren wordt uiteindelijk toestemming van de familie verkregen. (de getallen die ik gebruik komen direct uit de publicatie van van Leiden et al. en wijken iets af van de infographic) Indien er men heeft gekozen door beslissing door nabestaanden is dat 52,5%.  Bij een ‘ja-registratie’ is er in 91,8% van de gevallen ook toestemming van nabestaanden.

flowchart uit het onderzoek door van Leiden et al.[1] Klik voor groot

flowchart uit het onderzoek door van Leiden et al.[1] Klik voor groot

In een ander onderzoek keken Wind et al [2] tussen 2003 en 2011 naar het Universitair Medisch Centrum in Maastricht. Ze vonden vergelijkbare cijfers onder 523 potentiële donoren: 50% niet–geregistreerden. Interessant aan hun onderzoek is het feit dat ze splitsen naar al dan niet onverwacht overlijden: van degene van wie het overlijden onverwacht kwam, stemde de familie vaker in met donatie. Over de reden daartoe kan slechts gespeculeerd worden.

Leeftijd

Leeftijd wordt in beide onderzoeken onder de loep genomen. Van Leiden et al. vinden een toenemend bezwaar tegen donatie op hogere leetfijd. Van de 65-plussers geeft 39,2% een ‘nee’ aan in het register, 11,8% een ‘ja’ en is 45,7% niet geregistreerd. In andere groepen ligt het deel ja-stemmers grofweg 1,5 tot 2 x zo hoog, als is een zuiver stijgende lijn niet aanwezig. Van de 65+’ers hebben zich wel relatief de meeste mensen geregistreerd.

Opbouw leeftijdsgroepen mb.t. registratie en (zo ja) keuze. uit van Leiden et al. [1] Klik voor groter.

Opbouw leeftijdsgroepen mb.t. registratie en (zo ja) keuze. uit van Leiden et al. [1] Klik voor groter.

Ook Wind et al. vinden een afname van donatie-willigheid met het stijgen van de leeftijd, al is het effect niet zeer denderend . Binnen de groep van onverwachte overlijdens ligt de leeftijd significant lager, maar het effect van leeftijd blijft bestaan na correctie voor andere factoren,

Ten leste

De meest problematische kant van niet-experimenteel onderzoek is echter dat er niet (zomaar) oorzakelijke verbanden gelegd kunnen worden. Er kan dus niet zonder blikken of blozen gesteld worden dat een hogere leeftijd leidt tot meer weigeraars; hier kunnen andere factoren in meespelen. Ook de vraag of het verkleinen van de groep ongeregistreerden – een belangrijk doel van veel acties op dit vlak – leidt tot meer donaties is dus niet zonder meer te beantwoorden, al ben ik geneigd te stellen dat dit wel het geval zal zijn. Of dat ijdele hoop is, zal moeten blijken. Dus nogmaals de vraag:

Ja of Nee?

referenties

  1. van Leiden, H. A., Jansen, N. E., Haase-Kromwijk, B. J., & Hoitsma, A. J. (2010). Higher refusal rates for organ donation among older potential donors in the netherlands: impact of the donor register and relatives. Transplantation, 90(6):677-682. [link]
  2. Wind, J., van Mook, W. N., Willems, M. E., & van Heurn, E. W. (2012). Higher organ donation consent rates by relatives of potential uncontrolled donors versus potential controlled donors after death. Nephrology, dialysis, transplantation, 27(11):4219-4223. [link]
Advertisements
Getagged ,

One thought on “Donorschap in Nederland; twee interessante onderzoeken

  1. Bram Hengeveld schreef:

    Aanvulling: http://bmcmedicine.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12916-014-0131-4

    “While the number of deceased donors is higher than the number of living donors, opt-out consent leads to a relative increase in the total number of livers and kidneys transplanted.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: