Evidence Based Wondzorg (2): Zilververbanden

Diabetisch ulcus

Regelmatig kom ik in de zorg zilververbanden tegen (vaak in de vorm van AquaCel Ag). Hier zit een hoeveelheid zilverdeeltjes in, die een anti-microbiële werking hebben. Dat zilver deze werking heeft is reeds lang bekend en in principe zou het dus een rol kunnen spelen bij geïnfecteerde wonden. Maar werken deze (niet bijzonder goedkope) middelen ook echt? Een kijkje in de Cochrane Database of Systematic Reviews levert het volgende op:

In een Cochrane review naar preventie van wondinfectie1 vond men het volgende:

the authors concluded that there is not enough evidence to support the use of silver-containing dressings or creams, as generally these treatments did not promote wound healing or prevent wound infections. Some evidence from a number of small, poor-quality studies suggested that one silver-containing compound (silver sulphadiazine) has no effect on infection, and actually slows down healing in patients with partial-thickness burns.

Er werd géén bewijs gevonden dat het werkt, maar wel  enig bewijs – van lage kwaliteit – dat bij brandwonden de genezing juist trager kan verlopen bij het gebruik van zilververbanden.

Vermeulen et al. kwamen tot de volgende – vergelijkbare – conclusie in een review naar de behandeling van geïnfecteerde wonden2:

Whilst silver-containing dressings are increasingly used, we found only three randomised controlled trials evaluating the effectiveness of silver to treat contaminated or infected wounds. None of the trials demonstrated clear evidence of the effectiveness of topical silver in terms of increased healing rates. Hence, there is a lack of appropriate randomised clinical trials evaluating the effect of silver-based products, as was noted earlier by Bergin 2006 when studying silver for diabetic foot ulcers.

Geen duidelijk bewijs dus. Een review naar de effectiviteit bij behandeling van diabetische voetwonden3 komt op het volgende uit:

The authors of this Cochrane review wanted to find evidence on whether silver based dressings reduced infection and encouraged wound healing. They searched the medical literature for randomised and controlled clinical trials but found no studies which were eligible for inclusion in the review. We therefore do not know if silver containing dressings and topical agents containing silver are beneficial to diabetic foot ulcer healing.

Er waren geen onderzoeken die in de review konden worden opgenomen. Wel vonden de auteurs van de review een aantal samenvattingen van onderzoeken die op conferenties werden gepresenteerd, maar helaas lieten de auteurs daarvan – tot op heden – allemaal na om te reageren op de vraag hun gegevens beschikbaar te stellen. Met betrekking tot de veiligheid wordt een artikel van Lansdown4 geciteerd, waarin te lezen valt dat we niet heel gek veel weten over de veiligheid ervan:

Accurate information […] is hard to find. What does exist is frequently fragmentary, occasionally misleading or incompletely evaluated.

Overigens wordt er wel vermeld dat het risico op langdurige schade waarschijnlijk laag is.

Conclusie

Al met al daagt uit deze reviews de conclusie dat we zeer voorbarig zouden zijn met eventuele lofzangen op zilververbanden: beschikbaar onderzoek is van lage kwaliteit en schaars. We zijn zeer gebaat bij gedegen onderzoek naar deze middelen, met name als het gaat om de behandeling van brandwonden.

Bronnen:

  1. Storm-Versloot, M. N., Vos, C. G., Ubbink, D. T., and Vermeulen, H. (2010). Topical silver for preventing wound infection. Cochrane database of systematic reviews (Online), 3(3) [abstract]
  2. Vermeulen, H., van Hattem, J. M., Storm-Versloot, M. N., and Ubbink, D. T. (2007). Topical silver for treating infected wounds. Cochrane database of systematic reviews (Online), (1). [abstract]
  3. Bergin, S. M. and Wraight, P. (2006). Silver based wound dressings and topical agents for treating diabetic foot ulcers. Cochrane database of systematic reviews (Online), (1). [abstract]
  4. Lansdown, A. B. (2004). A review of the use of silver in wound care: facts and fallacies. British journal of nursing (Mark Allen Publishing), 13(6 Suppl). [PubMed]
Advertenties
Getagged , , , ,

12 thoughts on “Evidence Based Wondzorg (2): Zilververbanden

  1. wilmamazone schreef:

    Ik heb wel op I like geklikt, maar pleased ben ik eigenlijk niet. Voel me eerder voor de gek gehouden, want ook ik ben in maart 2006 behandeld met AquaCel Ag toen andere middelen niet genoeg zoden aan de dijk zetten bij een stevige infectie na bestralingen. Kan me nog herinneren dat het peperduur was, en ik me mede daardoor zo goed verzorgd voelde; er werd voor mij alles uit de kast gehaald. De heling ging daarna ook razendsnel, maar dat was toevalligerwijs moet ik nu begrijpen? Gadsamme!

  2. Bram Hengeveld schreef:

    Wilmamazone: dat is altijd het lastige bij dit soort zaken: het bewijs is er niet, maar dat betekent niet per direct dat het ook bewijst dat het niet werkzaam is. De biologische rationale is aanwezig (zilver als antimicrobiële stof, incl. duidelijkheid over bepaalde mechanismen daarin), maar dat wil niet direct zeggen dat zoiets werkt in een bepaalde hoedanigheid. Willen we ons beleid evidence based inzetten, dan zijn er duidelijke vraagtekens te zetten. Een infectie wil ook niet altijd zeggen dat het per definitie een zeer moeilijke zaak gaat worden, andere factoren spelen waarschijnlijk ook mee; evt. anti-biotica, omgeving (vies/schoon), comorbiditeiten, type infectie (denk maar aan onze oude premier, met z’n dubbele infectie aan z’n voeten) Als een ‘laatste middel’ kan ik bijvoorbeeld zeker wel inzien dat er ruimte is om zoiets te proberen. Maar in de wondzorg geldt gemiddeld gezien dat er – ook al is er een bibliotheek aan verschillende middelen – weinig fantastisch bewijs is.

  3. Eric schreef:

    Waarom doe je niet een keer zelf onderzoek en leer je eens echt een keer te weten komen hoe dingen precies werken. Altijd maar die simpele literatuur based artikeltjes en dan altijd met conclusies komen.

  4. Eric schreef:

    Jij neemt zoveel aan. Maar wat je doet is veel te simpel, kom eens met echte resultaten. En als je die eventueel al hebt, ben ik heel erg benieuwd. En zou ik daar graag eens naar kijken.

  5. Eric schreef:

    Volgens mij was ik al vrij duidelijk. Je kiest gewoonweg alleen onderzoeken uit en schrijft dan artikeltjes vol met conclusies. Maar als je echt iets wilt bijdrage ga zelf eens proberen aan een onderzoek te werken. Ik zou bijna zeggen random en erg biased onderzoeken aanhalen of afkraken en dan vooral conclusies trekken dat kan iedereen. Maar zet eens wat op, haal je eigen onderzoek er eens een keer bij. Of heb je nog nooit een onderzoek gedaan?

  6. Aliëtte schreef:

    Er zijn helaas nog relatief weinig echt goede studies gedaan binnen de wondzorg. De studies die zijn uitgevierd, zijn vaak erg klein. Of ze zijn in vitro uitgevoerd, dat een heel ander resultaat kan geven dan op ‘echte mensen’. Tijd voor goede studies in de wondzorg dus! Overigens worden er met zilververbanden in de praktijk wel vaak successen geboekt, alleen is de wetenschappelijke onderbouwing nog mager.

  7. wilmamazone schreef:

    @Eric

    Ik begrijp niet zo goed waar bij jou de behoefte vandaan komt om Bram op deze manier/met Ad Hominems af te kraken. Met welk recht doe je dat -of beter gezegd- meen jij dat te mogen doen? Om het maar eens over een echt zwaktebod te hebben!

    Ook dit is een drogredenatie en geef je blijk van je eigen onkunde. Aan het aanvragen en uitvoeren van medisch onderzoek -nog los gezien van de hoge kosten- zijn strenge voorwaarden verbonden en dan zeg je dus ook niet/mag je niet zeggen:

    Maar zet eens wat op, haal je eigen onderzoek er eens een keer bij.

    Bram Hengeveld is momenteel werkzaam als wijkverpleegkundige en volgt hij daarnaast, sinds september 2011, de masteropleiding Evidence Based Practice en wat is jouw staat van dienst?

  8. Bram Hengeveld schreef:

    Nee Eric, je bent nog niet duidelijk geweest. Het enige dat ik kan destilleren is dat alleen een onderzoek een ‘echt resultaat’ is volgens jou. Aangezien het gaat om een review van reeds bestaande onderzoeken zijn die ‘niet echt’ volgens jouw redenering: Contradictio in terminis. Het doel van een Cochrane review is juist de ‘randomness’ (al zou ik voor een ander woord kiezen) waar je het over hebt wegnemen als het gaat om reviews van beschikbaar onderzoek; het is een systematische review. Tevens zijn alle relevante cochrane reviews besproken, Ten leste is het al dan niet doen van klinisch onderzoek op geen enkele wijze relevant in deze. Echt schoolvoorbeeld van een non sequitur; je doet nog geen onderzoek dus is je beschrijving van de literatuur ontoereikend. Klinkklare nonsens.

    • wilmamazone schreef:

      Ten leste is het al dan niet doen van klinisch onderzoek op geen enkele wijze relevant in deze. Echt schoolvoorbeeld van een non sequitur; je doet nog geen onderzoek dus is je beschrijving van de literatuur ontoereikend. Klinkklare nonsens.

      Een non sequitur (latijn voor ‘het volgt er niet uit’) is een drogreden ( drogredenen zijn al of niet opzettelijk opgevoerde kulargumenten) die wordt gebruikt door mensen die niet logisch na kunnen c.q. willen denken. Klinkklare nonsens dus, en de vraag blijft wat Erik met zijn actie dacht/denkt te bereiken, want aan duidelijkheid laat hij ook m.i. heel wat te wensen over.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: