Mad science? Ziek voor het grote goed

Crazy doc... bron: http://foto.mail.ru/mail/daniloff77/_myphoto/12.html

Bijna driehonderd – samen met m’n vriendin op een tandem afgelegde – kilometers , 4 dagen, 3 nachten in een tent, een indrukwekkend bezoek aan voormalig kamp Westerbork en een doorgezeten zitvlak: zéér plezante en gezellige vakantie, die over enkele dagen nog voortgezet gaat worden met een bezoek aan het westen van het land. Het vermelde bezoek aan kamp Westerbork gaat denk ik nog wel een blogpost opleveren, maar vandaag voel ik me zoals de Britten zo mooi zeggen ‘a bit under the weather’; weinig zin in een dergelijk zwaar onderwerp. Daarom – en omdat een goede blogpost over het bezoek aan het kamp wat meer tijd zal vergen – hieronder wat zaken die mijn aandacht pakten. En me uiteindelijk hebben laten lachen. Maar mischien heb ik wel een beetje morbide gevoel voor humor…

Een beetje halfgaar zat ik door wat RSS feeds heen te lezen, toen mijn oog stuitte op een link op het weblog ‘Effect Measure’: feces for dinner?. Het is maar een kleine blogpost:

Infection with norovirus is something to which the adjective “unpleasant” hardly applies. While it’s a self-limiting affliction, if you’ve ever had it, it’s hard to imagine anyone subjecting themselves to norovirus willingly. But if anything illustrates the principle that people will do anything for a buck, this does:

“Getting sick for science (and money)”

Het is eigenlijk een soort van repost van een wat ouder artikel. Nu zijn alleen erg goede artikelen een repost waard en gelukkig wordt men daar ruimschoots in voorzien. Getting sick for science gaat over een studie naar vrijwillige infectie met het norovirus (Atmar et al., 2008), waarover we op de website van het RIVM lezen:

In 1972 werd in fecesmonsters, verzameld tijdens een epidemie van gastro-enteritis op een basisschool in Norwalk, voor het eerst het ‘Norwalkagens’ door middel van elektronenmicroscopie aangetoond. In de jaren daarna zijn ook andere virussen met vergelijkbare morfologie geïdentificeerd en genoemd naar de plaats waar ze gevonden waren (bijvoorbeeld Hawaii, Sapporo, Snow Mountain, Tounton).

Het norovirus staat ook wel bekend als het Norwalk virus, dat door bovenstaande mijns inziens redelijk is verklaard. Het virus is een bezig baasje volgens Revere, het pseudoniem dat een aantal zorgverleners en wetenschappers hebben aangenomen als digitaal alterego. Zo is het de meest voorkomende oorzaak van epidemische gatro enteritis in de VS (en in Nederland), en dat is geen pretje:

It’s the kind of food poisoning or stomach flu where first you’re afraid you’re going to die and then you’re afraid you’re not going to die.

Waarom dan toch deelnemen aan zo’n onderzoek? Of om te beginnen: mensen willen besmetten met een dergelijke ziekte? Is het een zieke uitspatting van een paar doorgedraaide artsen? Wees gerust;

Although in vitro replication systems for these viruses have recently been described grown in cell culture, human noroviruses cannot readily be grown in cell culture, and no small animal model of human norovirus infection is available. Much of what is known about these viruses has by necessity been learned from experimental human infection and from observational studies of naturally acquired infection.

Wetenschappers zijn dus, niet evil en kwaadaardig, maar hooguit wat beperkt in hun methoden. Dus filterden ze een hoeveelheid poep feces van een deelnemer aan een eerder onderzoek naar het norovirus en gaven het (oraal) aan 16 gewillige (kuch?) proefpersonen tussen de vijftien (is dat niet wat jong?) en vijftig jaar. Ligt het aan mij of komt ‘proef’persoon in een wat ander daglicht te staan? Wijsheid komt schijnbaar met de jaren. In ieder geval zijn de wetenschappers streng; je komt niet zomaar in aanmerking voor het onderzoek. Zo mocht men geen risicoberoep uitoefenen, zoals een baan in de gezondheidszorg (je collega’s zouden je denkbaar zijn). 16 personen kwamen in aanmerking voor besmetting. (lucky bastards!). Vijf waren overigens niet ziek genoeg om in de onderzoekgegeven terecht te komen. Uiteindelijk kwamen dus elf personen in aanmerking voor beschrijving in de publicatie. En daar moet je je toch redelijk beroerd voor voelen:

Viral gastroenteritis was defined as illness with moderate diarrhea (alone) for any continuous 24-hour period (moderate diarrhea is >200 g of watery feces that immediately take the shape of the collection container) or 1 vomiting episode plus 1 of the following: abdominal cramps or pain, nausea, bloating, loose feces (if not fulfilling the definition of diarrhea), fever (oral temperature >37.6°C), myalgia, or headache.

Hoeveel zou je betaald moeten worden om deel te nemen? Ik zou er toch even over na moeten denken. Nadat men ontslagen was uit het ziekenhuis (meer dan 18 uur niet overgeven of diarree) heeft men regelmatig feces van de deelnemers onderzocht op aanwezigheid van het virus. Resultaat: tot 56 dagen na besmetting is het virus te detecteren, maar 50% van de deelnemers was met het passeren van de 28e dag virusvrij. Overigens is de gebruikte methode om de aanwezigheid van het virus te bepalen geen methode om aan te tonen op welke dagen met ook daadwerkelijk besmettelijk is. Daar moet men dan weer nieuwe proefpersonen voor vinden. De webloggers van Effect Measure geven ook nog een ‘interessante’ anekdote uit eigen koker. Want hoe krijg je het onderzoeksmateriaal in het laboratorium?

The logistics of feces collection weren’t described in the paper but in other experiments I’m familiar with, 24 hour fecal collection was done by evacuating into a wide mouth picnic thermos jug and delivered to the laboratory within one day (now you know a second reason why the volunteers have to be paid a lot). I was once at a meeting, about ten years ago, where one of these volunteer experiments with cryptosporidium was presented and on the slide it showed samples were collected from 82 out of 83 participants. Someone asked what happened to the lone volunteer whose fecal sample was missing. The answer was that this volunteer lived about two hours from the lab and took a bus to get there. He had his thermos next to him on the seat and he fell asleep. When he woke up he discovered someone had stolen it

Boontje komt om z’n loontje! De blogpost deed me ook denken aan een review door Carrat et al. (2008) die ik een tijd geleden las, over studies naar vrijwillige besmetting met een influenzavirus. In totaal vonden ze gegevens van meer dan 1200(!) personen die besmet zijn met een influenza A of B virus. Ook geen pretje:

The frequency of symptomatic infection was 66.9% (95% confidence interval: 58.3, 74.5). Fever was observed in 37.0% of A/H1N1, 40.6% of A/H3N2 (p = 0.86), and 7.5% of B infections (p = 0.001). The total symptoms scores increased on day 1 and peaked on day 3. Systemic symptoms peaked on day 2. No such data exist for children or elderly subjects, but epidemiologic studies suggest that the natural history might differ. 

Duidelijk is dus dat dergelijk besmettelijke ziekten zich erg lang kunnen ophouden in ons lichaam (of diens excreta) en zich niet altijd symptomatisch aandienen. En helaas (weer) geen informatie over ouderen in wetenschappelijk onderzoek…

Laat ik afsluitend mijn respect uitspreken voor hen die streden voor het grote goede op de fronten van de medische wetenschap en leden aan koorts, krampen en gekots. Maar een beetje ‘mad science’ is het wel. 

Ga naar de referentie in mijn citeulike bibliotheekAtmar, R. L., Opekun, A. R., Gilger, M. A., Estes, M. K., Crawford, S. E., Neill, F. H., & Graham, D. Y. (2008). Norwalk virus shedding after experimental human infection. Emerging infectious diseases, 14(10):1553-1557. [DOI] [Pubmed] [PDF1] [PDF2]

Ga naar de referentie in mijn citeulike bibliotheek

Carrat, F., Vergu, E., Ferguson, N. M., Lemaitre, M., Cauchemez, S., Leach, S., & Valleron, A. J. (2008). Time lines of infection and disease in human influenza: a review of volunteer challenge studies. American journal of epidemiology, 167(7):775-785. [Pubmed]
Getagged , , ,

4 thoughts on “Mad science? Ziek voor het grote goed

  1. Annemiek zegt:

    Ze zouden me niet genoeg kunnen betalen om aan zo’n onderzoek mee te doen!!! 2 jaar geleden is bijna onze hele afdeling door dit virus geveld, patienten en werknemers. Hoe voorzichtig ik ook was, na 1 dag was ik geveld. Ik weet nog dat ik op de badkamervloer lag en als ik om dat moment dood was gegaan had het me niks kunnen schelen. Nee dank je, nooit meer!

    Ooooh, ik had dat gezicht willen zien van degene die de gestolen thermosfles opendeed! Woehaha!

  2. Revere zit er dus niet ver naast dat je ‘het ene moment bang bent dat je doodgaat, om daarna bang te zijn niet te sterven’…

    Hoe lang duurde het voordat de afdeling weer een beetje boven jan was?

    (en wederom bedankt voor een toevoeging vanuit de praktijk!)

  3. Annemiek zegt:

    Ik weet niet meer precies hoe lang het duurde eer de afdeling er weer bovenop was. Zeker een paar weken. We hadden de halve afdeling in isolatie, en niemand die de isolaties verpleegde mocht aan de andere kant komen.

  4. Dat is een dure uitbraak… Om nog maar te zwijgen over de mensen die dus zo ziek als een hond zijn. Nog een reden om als een idioot te hameren op goede (hand)hygiëne.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: