Jan Baars: “Wat is dat eigenlijk, een leeftijdsgetal te zijn?”

afb door: Procsilas: http://www.flickr.com/photos/procsilas/11314489/

Jan Baars, hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek en de Universiteit van Tilburg bindt in de Trouw van vandaag (‘De leeftijdscultur is doorgeschoten’) de strijd aan met de getalsmatige bepaling van leeftijd zoals deze in de maatschappij heerst. Dat lijkt wellicht wat vreemd, omdat we gewend zijn om leeftijd in jaren uit te drukken, een getal. Maar, zo stelt Baars, daar zijn we flink in doorgeschoten. Een veertigjarige is een ‘oudere werknemer’ en wie dertig is, hoeft op studiefinanciering niet meer te rekenen. De oude jongere, zoals de Baars opgetekende maatschappelijke stereotypering luidt, waar ook elders op Ars GeriatriCare over te lezen valt.

Baars vindt dat maar gek: onderzoek wijst volgens hem uit dat de heterogeniteit van leeftijdsgroepen zo groot is, dat dergelijke classificaties aan de hand van het aantal jaren dat we op dit aardklootje rond lopen ronduit arbitrair zijn. Maar wel verankerd in ons maatschappelijk denken en gevolg van een het denken in financieringsmodellen. Leeftijden zijn met name interessant voor bijvoorbeeld personen die zich moeten bezighouden met pensioengaten:

“er is een noodlottige verbinding ontstaan tussen de leeftijdsgebonden indeling van de levensloop en een eenzijdige nadruk op wat ‘jong’ en ‘nieuw’ is, een nadruk die zich met name uit in de zorg om de kosten van degenen die niet meer jong en nieuw zijn”

Enigszins beïnvloed door het gedachtengoed van o.a. Baars vraag ik me al een tijdje af hoe zinvol de vrij standaard vraag naar iemands leeftijd is. Is het niet veel nuttiger om bijvoorbeeld te vragen naar iemands geboortejaar? Een verschil lijkt wellicht niet aanwezig, maar het antwoord lijkt me relevanter dan een leeftijd, aangezien een jaartal beter te koppelen is aan bijv. sociale omstandigheden en de connotaties van ‘nieuw’ en ‘oud’ met een bepaalde leeftijd minder voor de hand liggen. Helemaal gezien de rekenwonders die in de zorg rondlopen. Zo zal iemand die is geboren in 1932 WOII anders beleeft hebben dan iemand die in 1940 is geboren, om maar wat te noemen. En dan nog zijn er factoren die immense verschillen kunnen opleveren. Ik heb maar al te vaak mensen verbaasd heb zien reageren op een antwoord op de vraag ‘wat is uw leeftijd?‘, hetgeen precies Baars’ punt aantoont! Hoe oud ‘is’ iemand? Is de term ‘oud’ niet toe aan een ontwarring uit verwarrende ideeën over wat nu ‘oud zijn’ is? Met Baars neem ik me dan ook voor om me druk te maken over het goed ouder worden en leeftijd te laten voor wat deze is. Maar dan ben ik wel toe aan een kleine revisie van wat ik onder de ‘ouderenzorg’ versta. Is dat zorg voor mensen die niet goed ouder worden en met beperkingen kampen, niet inbegrepen de leeftijdscategorie waar ze toe behoren? Ik denk dat dit mogelijk een betere nadruk geeft op het gerontologische aspect van mijn opleiding. Een interessante gedachte die me het komende weekend waarschijnlijk nog wel even bezig zal houden.

Voor nu nog een link naar een interessante uitzending van ‘Dat kan beter’ van de VPRO, waarin Jan Baars en twee andere bollebozen (een evolutionair bioloog en een  stamcel bioloog) spreken over het leven dat langer kan (en wordt):

Getagged , , ,

2 thoughts on “Jan Baars: “Wat is dat eigenlijk, een leeftijdsgetal te zijn?”

  1. Annemiek zegt:

    Leeftijdsdiscriminatie vindt ik hier een stuk minder in mijn werk. Zo ligt de gemiddelde leeftijd in de VS van een verpleegkundige zo rond de 48. In mijn klas zitten een paar mensen van in de 20, maar de meesten zijn de 40 (en 50) allang gepasseerd. Ik heb les gehad van over de 70 professors. Het maakt het wel interessant.

    Mensen worden al snel in hokjes geduwd. Ik moet er toch niet aan denken om al als echt oud aangezien te worden (hoewel ik voor mijn kinderen natuurlijk al antiek ben).

    Pas toen ik een keer een werkstuk en presentatie gedaan heb kreeg ik eigenlijk pas echt door hoe het zit met de generaties, en de verschillen, en waarom ze zo verschillend zijn. Als groep dan, want individuele verschillen zijn er nog veel meer.

  2. Precies! Het arbitraire van een een leeftijdsgetal is denk ik een belangrijk deel van de kern van Baars’ betoog.

    Als je geïnteresseerd bent: https://geriatricare.wordpress.com/archief/archievendownloads-1/

    Daar kan je een artikel van Baars downloaden (van leeftijd naar leven in de tijd); interessante kost!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: