Zorg & Welzijn? Een kleine gedachte

afbeelding: hmk

Vandaag kreeg ik een e-mailtje van school. Ze zochten studenten voor een project vanuit het lectoraat Technologie in Zorg & Welzijn. Supertof natuurlijk, maar ik moest ineens denken aan m’n vroegere economielessen: “welzijn is de mate waarin kan worden voldaan aan behoeften zonder aanwending van de productiefactoren” En braaf wisten we de productiefactoren ‘arbeid’, ‘kapitaal’, ‘natuur’ en ‘ondernemerschap’ op te dreunen. Bij iedere productiefactor hoorde natuurlijk een beloning, resp. loon, rente, pacht en winst. Voorzien in welzijn kan dus niks kosten. Maar welzijn; oh oh oh, wat is het belangrijk. We richten er pardoes lectoraten voor op. Maar nu de hamvraag: kunnen zorgverleners wel ‘zorgen’ voor het welzijn van cliënten? (er vanuitgaande dat Zorg & Welzijn twee gescheiden zaken zijn) Of hebben we daar welzijnsverleners voor nodig? Of is het allemaal een contradictio in terminis?

Hoe kan immers uit een vereconomiseerde/verinterventioneerde verhouding tussen cliënt en zorgverlener een product én welzijn voortkomen? Dat laat mij twee keuzes: of ik kan mijn economie boeken in de brand steken óf er wordt in de zorg voor ‘welvaart’ gezorgd; voorzien in de behoeften door middel van aanwending van de productiefactoren. Maar misschien is er nog een andere mogelijkheid, waarin welzijn een niet-oorzakelijk gevolg is van zorgverlening. Welzijn stijgt dan uit boven de noodlottige samenkomst van zorgvrager en zorgverlener, een samenkomst die moet worden uitgedrukt in geld. ‘Productie draaien’, (wat dan weer economisch te boek staat als ‘het toevoegen van waarde’) voegt dus geen waarde toe aan het welzijn en staat daar los van. We ‘doen’ niks aan welzijn. Welzijn is geen getal of hoeveelheid, maar een gevolg van het handelen van de zorgverlener en cliënt, een samengang van twee unieke mensen. Ik bedoel met handelen overigens ‘handelen’ zoals Hannah Arendt het beschreef en voor de zorg is uitgesponnen door Annelies van Heijst in ‘Menslievende Zorg’. Handelen is daarbij niet simpelweg het uitvoeren van een activiteit maar het samengaan van unieke mensen op een unieke manier. Echt mens-zijn is een gevolg van ‘handelen’. (Hannah Arendt beschreef handelen als basis van de menselijke conditie van ‘pluraliteit’, oftewel verschillend zijn, het hoogste goed)

Welzijn kan in die zin letterlijk opgevat worden: ‘Er (wel) zijn als mens’. Dat stelt eisen aan een zorgverlener en knaagt wellicht aan een bepaald gevoel van ‘professionaliteit’ (afstand-nabijheid), maar het is volgens mij hetgeen dat het geheel groter maakt dan de som der delen en het zuiverste holisme vormt : mensen mens laten zijn. Goede zorg is dan een voorwaarde voor welzijn, maar geen oorzaak. Dat is aan de mens zélf.

Advertenties
Getagged ,

One thought on “Zorg & Welzijn? Een kleine gedachte

  1. beatis schreef:

    Dag Bram,’

    Wat een mooi stuk heb je geschreven, om heel goed over na te denken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: