Eenzaamheid bij ouderen; nuance vanuit Amerika

Gedurende de afgelopen jaren, waarin ik in toenemende mate de ouderenzorg in ben ‘gezogen’, is me in ieder geval één ding duidelijk geworden. Tegen de tijd dat je jezelf tot de octagonarianen (80+) kunt rekenen, is de kans groot dat je vroegere sociale kring een flink stuk is uitgedund. In gesprekken met ouderen is het me vaak opgevallen dat dit voor mensen een gegeven van grote betekenis kan zijn. Men denke aan opmerkingen als ‘iedereen is dood’ of ‘ik kan niet aarden in m’n nieuwe omgeving’.

Onlang gepubliceerd onderzoek uit Amerika heeft nieuw licht op deze materie geworpen, met nuancerende resultaten, zo lezen we via ScienceDaily. (met dank aan DrShock, die het bericht via Twitter mijn wereldje inslingerde) 

Naast de zuiver demografische context van eenzaamheid (hoe groot is je sociale netwerk), is het van belang om te weten welke gevolgen dit heeft. Welnu, daar heeft het Amerikaanse onderzoek het één en ander over te zeggen. In het onderzoek zijn gegevens van o.a. interviews met zo’n 3000 ouderen (57-85 jaar) afgenomen in de periode 2005-2006 onderzocht en geanalyseerd. Helaas moet ik het doen met het bericht van ScienceDirect en een abstract via IngentaConnect, waar ik via mijn hogeschool geen toegang tot heb. (which sucks)

Om te beginnen is het tijdens eerder onderzoek duidelijk geworden dat sociale isolatie een risicofactor is voor de gezondheid van ouderen. Probleem echter is dat het óók bekend is dat de verschillende indicatoren van sociale isolatie of gevoelens daarover – zoals alleen leven, het hebben van een klein sociaal netwerk, weinig deelname aan sociale activiteiten en gevoelens van eenzaamheid – bijna nooit tegelijkertijd zijn bestudeerd. Dankzij gegevens die de onderzoekers via het National Social Life, Health, and Aging Project hebben verkregen is daar verandering in gekomen. Zo ontdekten ze o.a. dat:

  • Ouderen met het grootste sociale netwerk meer dan drie keer zo vaak rapporteerden dat ze in ‘zeer goede of excellente gezondheid’ verkeren als de ouderen met het kleinste sociale netwerk, ongeacht het wel of niet geïsoleerd voelen.
  • Ouderen die zich het minst sociaal geïsoleerd voelen vijf keer zo vaak aangeven dat ze in ‘zeer goede of excellente gezondheid’ verkeren dan ouderen die zich het meest sociaal geïsoleerd voelen, ongeacht het wel of niet geïsoleerd voelen
  • Sociale disconnectie niet gerelateerd is aan de mate van geestelijke gezondheid, tenzij het gevoelens van eenzaamheid en isolatie met zich meebrengt.

De resultaten geven ook aan dat daadwerkelijke sociale isolatie en een gevoel van eenzaamheid onafhankelijk van elkaar zijn gerelateerd aan een verminderde fysieke en geestelijke gezondheid onder ouderen. Niettemin zou de samengang van daadwerkelijke sociale isolatie en geestelijke gezondheid via de connectie tussen het gevoel van eenzaamheid en geestelijke gezondheid kunnen ontstaan, aldus de onderzoekers in de samenvatting van hun onderzoek. Ze concluderen dat toekomstig onderzoek zich zou moeten richten op beide aspecten: sociale isolatie én de perceptie daarvan.

In ieder geval is uit de gegevens te concluderen dat adaptie aan een veranderende sociale omgeving van groot belang is voor betreffende ouderen. Wat zou de verpleegkundige theorie van Callista Roy hier over zeggen? So much to learn, so little time to do it in…

University of Chicago (2009, March 19). Few Friends Combined With Loneliness Linked To Poor Mental And Physical Health For Elderly. ScienceDaily. Opgehaald op 19 maart 2009, van http://www.sciencedaily.com­/releases/2009/03/090318113616.htm

Cornwell, E. Y. Y. & Waite, L. J. (2009). Social disconnectedness, perceived isolation, and health among older adults. Journal of Health and Social Behavior, 50(1):31-48. [URL]

Getagged

4 thoughts on “Eenzaamheid bij ouderen; nuance vanuit Amerika

  1. Annemiek zegt:

    Ik kan ook niet bij het artikel, de website ligt er tijdelijk uit. Ik ben benieuwd of er ook gekeken is naar rural versus urban.

  2. Inderdaad een interessante vraag, al denk ik dat ‘ie voor Amerika wat relevanter is dan voor Nederland. Ik had er in ieder geval zelf nog niet over nagedacht, bedankt voor je input, die wordt zoals altijd zeer gewaardeerd!
    Mocht je het artikel nog kunnen downloaden binnenkort, kun je me dan even ‘a line droppen’?

  3. Annemiek zegt:

    Helaas, ik kan er ook niet bij zonder ervoor te moeten betalen.

  4. Helaas, ik zal eens navraag doen bij mensen die op een universiteit studeren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: