Handhygiëne… Again… And more to come

Op dit blog en diens voorganger heb ik vaker over handhygiëne geschreven. Maar ook andere, meer gerenommeerde, bronnen staan vol met hetgeen we eigenlijk allemaal te weinig blijken te doen: zorgen voor schone handen.

Ik dacht het ei van columbus te hebben gevonden: Handgels met alcohol. Ik had natuurlijk beter moeten weten: ‘if something sounds too good to be true, it usually is’. Aangezien evidence based nursing een van mijn favoriete onderwerpen is, besloot ik mijn keuzes eens op de pijnbank te leggen. Via enigszins onverwachte weg kwam ik tot de verwerping van mijn overtuiging; een richtlijn voor verloskundigen van de KNOV. (klikkerdeklik voor de wetenschappelijke onderbouwing van de richtlijn)

Handgels zijn niet goed genoeg, in vergelijking met isopropanolol oplossingen, zo beschrijft de wetenschappelijke onderbouwing van de richtlijn op pagina 37. Daarbij baseren ze zich op een onderzoek uit 2002 door Kramer, Rudoplh, Kampf en Pittet, waarin handgels en ‘rinses’ op de wetenschappelijke pijnbank worden gelegd. Handgels exit. De geldende EN 1500 norm wordt niet gehaald.

Of is er meer te zeggen? Natuurlijk is er meer!

Met hun publicatie hebben Kramer et al. de nodige kritiek op hun hals gehaald. Met name het aspect dat ik zal samenvatten als mate van gebruik komt in die kritieken nogal eens tot uiting: naast dat een middel een bepaalde effectiviteit moet hebben, moet het ook gebruikt worden. (joh…) En op gebruikersgemak scoren handgels hoog, waardoor de neiging om ze te gebruiken groot is. Efficacy vs effectiveness, zoals er in één van de reacties wordt onderscheiden. Een ander punt hangt daarmee samen. Kramer et al. maakten gebruik van een bepaalde standaardtest, die wat betreft klinische relevenatie te wensen laat, aldus het commentaar.

De richtlijn van de KNOV besteedt verder geen aandacht aan deze reacties, maar dat terzijde. Ik ben ondertussen niet héél gek veel wijzer. Goed, ik weet nu dat er een Europeese norm is en heb enkele relevante kanten van dergelijk onderzoek ontdekt via de reacties, maar in hoeverre het gebruik van handgel (en welke!) – de praktische kant waar ik naar op zoek was – nu zorgt voor voldoende hygiënische maatregelen blijft nog even in het ongewisse. Niettemin kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het frequent gebruik van dergelijke materialen in de thuiszorg positieve kanten heeft. (zoals de commentatoren overigens ook met wetenschappelijk onderzoek onderbouwen)

Ik ben in ieder geval niet afhankelijk van het gebruik van flacons door andere zorgverleners (doppen hebben de neiging open te staan en alcohol de neiging tot vervluchtiging), niet afhankelijk van de voorzieningen van cliënten (handdoeken hebben soms de neiging lang te blijven hangen) en ik was m’n handen niet kapot. (water is het meest agressieve goedje dat ik in diverse baantjes over m’n handen heb gehad, incl. terpentine, wasbenzine, lampolie en dergelijks)

We zoeken verder. Maar voorlopig blijf ik nog even ‘rubben’ met m’n handgel in handzame flacon. Al was het maar om de gewoonte in stand te houden. Eens informeren welke gel er in de dispensers op de toiletten van m’n stageplek zit en waarom.

Blogging on Peer Reviewed ResearchKramer, A., Rudolph, P., Kampf, G., & Pittet, D. (2002). Limited efficacy of alcohol-based hand gels. Lancet, 359(9316):1489-1490. [DOI]

Advertenties
Getagged ,

One thought on “Handhygiëne… Again… And more to come

  1. […] En wat betreft handen wassen gaan er denk ik ook een aantal zorgverleners de laan uit. (doen dus snotverdikkie!) Bekijk de Zembla uitzending door op de afbeelding hieronder te […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: