Coachen van studenten: what a job…

Sinds vorige week heb ik een stagiaire (1e jaar hbo-v) onder m’n hoede. Ik dien haar te ‘coachen’ zoals dat in de termen van de verpleegkundige opleiding zo mooi wordt genoemd. En, in de korte tijd dat ik me er nu mee bezig houd, is het respect voor de mensen die dit vaker doen sterk gegroeid: studenten begeleiden is moeilijk. Maar oh-zo-belangrijk. Voor de eerstejaars van de HBO-V van Saxion Hogescholen is er sinds een tijdje een vaste ouderenzorgstage. Voor de studenten is de ouderenzorg dus de eerste kennismaking met het werkveld van de verpleegkundige. Ik ken persoonlijk iemand die na drie jaar succesvol de opleiding tot verpleegkundige (niv. 5) binnen enkele dagen afknapte op een stage in het verpleeghuis. Het werk is soms vies, soms zwaar en soms eentoning en staat in veel opzichten in een slecht daglicht. Onderbetaald, ondergewaardeerd en onderbezet zijn de algemene klachten. (die overigens door lang niet iedere helpende, verzorgende of verpleegkundige allemaal onderschreven worden!) Ik weet dat binnen de opleiding er sterk vergrote aandacht is voor de geriatrische zorgvrager. Theoretisch worden studenten zo goed mogelijk voorbereid.

En dan komt de praktijkstage. Niet iedere hbo-v student krijgt een op hetzelfde niveau opgeleide begeleider. Op de hbo-v is reflectie van groot belang (niet zonder reden!), maar ik heb de indruk dat dit op andere opleidingen minder het geval is. (door het lezen van ‘in de wachtkamer van de dood’ is dat beeld versterkt) De situatie waarin de eerstejaars hbo-v studenten zich bevinden is een scheefgetrokken situatie. Opleiding en werkveld sluiten soms moeizaam op elkaar aan. Binnen het werkveld is studentbegeleiding iets dat men ‘er bij doet’. Vaak zijn het gemotiveerde zorgverleners die hun vak en hun cliënten een warm hart toedragen. Lang niet altijd is er voldoende tijd voor, of is de situatie waarin zorg wordt verleend optimaal voor het leerproces. Bijvoorbeeld de niet boventallige leerlingen VIG in de thuiszorg: doordat ze veel zelfstandig werken missen ze (mogelijk) de broodnodige reflectiemomenten.
Op school leerde ik over Marjorie Gordon en haar 11 gezondheidspatronen. In de ouderenzorg ben ik ze nog nergens tegengekomen. En zo zijn er meer voorbeelden. Door het begeleiden van een student wordt je direct met de neus op dergelijke feiten gedrukt. Een mondige student zet je aan tot zelfreflectie: heb ik goed geobserveerd? Gerapporteerd? (volgens de SOAP methode?) Kom ik georganiseerd over en heb ik genoeg overzicht? Kan ik de student voorzien van genoeg inhoudelijke informatie? Bewaak ik haar grenzen en die van mezelf? Hoe staat het met haar taakvolwassenheid? Hoe houd ik die in de gaten? Is de veiligheid van de cliënt gewaarborgd? Wat deed ikzelf in m’n eerste jaar van de opleiding? Wat wist ik? Wat weet ik nu?
Van weinig leer je – bijna paradoxaal – zoveel als van het aan andere mensen dingen moeten leren. Ik heb de afgelopen week meer dan ooit gedacht aan de antwoordenmap van mijn oude docent wiskunde. Helemaal precies weet ik het niet meer, maar er stond op de voorkant zoiets als:

Je leert 20% van wat je leest
Je leert 50 % van wat je doet
Je leert 80% van wat je anderen leert

Mijn oude wiskundedocent was in sommige opzichten een vreemde man, maar een naar mijn maatstaven briljant wiskundige. Na een kleine 10 jaar van die school af te zijn zijn er enkele docenten die me bij zijn gebleven en waar je meer dan eens aan terugdenkt. Mijn wiskundedocent is er een van. Wellicht een a-sociale (zo ben ik ooit bejegend als ‘cum laude geslaagd voor m’n hufter-examen’)vakidioot, maar een geweldig leraar. Als je wiskunde wilde leren. Een tijdje geleden kwam ik m’n eigen stagebegeleider van mijn eerste verpleegkunde stage tegen (revalidatieafdeling in het verpleeghuis) Daar begon voor mij het gedonder en het plezier in de ouderenzorg. Ik denk er nog vaak met plezier aan terug. Zal ‘mijn’ student dat over 4 jaar ook doen?  

Begeleiders van Nederland: I salute and respect you. Jullie vak is prachtig en de bakermat voor de toekomst van de zorg. Koester het.

One thought on “Coachen van studenten: what a job…

  1. Annemiek zegt:

    Een goede begeleider is goud waard. Ik vindt het ook maar moeilijk om te doen, maar leren doe je er zeker van!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: