Eén op de drie patiënten van de afdeling Geriatrie gebruikt na vertrek uit het Erasmus MC minder medicijnen dan bij binnenkomst. Dat is geen zelfstandig doel, maar een gevolg van het streven naar een zo goed mogelijke levenskwaliteit.
Zo schrijft men in het blad van Erasmus MC.
Intoxicatie is één van de geriatriche reuzen en meer dan eens voorkomend door een waslijst aan medicatie (polyfarmacie), of een interactie met de levensstijl. Door een lithiumintoxicatie kan je heel erg in de war raken en van plastabletten droog je uit, als je niet genoeg drinkt. Overigens kan ook het te weinig gebruiken van medicatie een probleem zijn. NSAID’s, >65 jaar en géén maagzuurremmer is een slecht idee.
Een tijdje geleden kon u op Ars GeriatriCare lezen over mw. Denneboom, die op het onderwerp van medicatieveiligheid in de ouderenzorg promoveerde. Ze ontdekte dat het regelmatig voorkomt dat medicatie die eigenlijk beter níet samen voorgeschreven kunnen worden, toch samen in het pillenbakje beladen.
Denneboom, W., Dautzenberg, M. G., Grol, R., & De Smet, P. A. (2006). Analysis of polypharmacy in older patients in primary care using a multidisciplinary expert panel. The British journal of general practice : the journal of the Royal College of General Practitioners , 56 (528), 504-510. [fulltext]
Een zgn. medicatiereview kan in potentie dus leed voorkomen, al is niet al het onderzoek hierover even positief. Zie bijv:
Pope, G., Wall, N., Peters, C. M. M., O’Connor, M., Saunders, J., O’Sullivan, C., Donnelly, T. M., Walsh, T., Jackson, S., Lyons, D., & Clinch, D. (2011). Specialist medication review does not benefit short-term outcomes and net costs in continuing-care patients. Age and ageing , 40 (3), 307-312. [pubmed]
Het is natuurlijk de vraag in hoeverre dat onderzoek representatief is voor Nederland. In ieder geval hoeft het voorkomen van medicatiegerelateerde problemen niet héél erg high tech te zijn.
Lee, S. S. S., Schwemm, A. K., Reist, J., Cantrell, M., Andreski, M., Doucette, W. R., Chrischilles, E. A., & Farris, K. B. (2009). Pharmacists’ and pharmacy students’ ability to identify drug-related problems using TIMER (tool to improve medications in the elderly via review). American journal of pharmaceutical education , 73 (3). [fulltext]
Het belang van ‘die andere arts’ is volgens een andere gerandomiseerd studie groot: een kwart van de gestopte gebruikelijke medicatie was een jaar na de review weer opgestart.
Lampela, P., Hartikainen, S., Lavikainen, P., Sulkava, R., & Huupponen, R. (2010). Effects of medication assessment as part of a comprehensive geriatric assessment on drug use over a 1-year period: a population-based intervention study. Drugs & aging , 27 (6), 507-521. [Pubmed]
Misschien is het niet kosteneffectief, maar het lijkt me persoonlijk een ethisch onhaalbare zaak om die ‘iatrogene’ problematiek niet te willen voorkomen. Op het Erasmus MC timmert men aan de weg. Aan de verpleegkundige de schone taak om alert te zijn op de mogelijke bijwerkingen van medicatie.
Hoe goed doet u het op dat vlak? Kent u de ins en outs van alle pillen en poeders die u geeft? Indicatie en contra-indicatie? Interacties? (hier checkbaar!)
melissa
24 augustus 2011
Hey Bram,
Geweldig artikel, wat ik soms bij ons op de afdeling hoor, is dat de apotheek medicatie wijzigingen opmerkt die bij ons niet bekend zijn. De patient is opgenomen geweest, extra medicatie gekregen en wordt niet goed door gecommuniceerd met andere disciplines. Ik denk dat daar al een heel groot terrein gewonnen kan door betere communicatie tussen verschillende disciplines. Ik weet niet of jij daar wat van in je artikelen hebt gelezen of wat je er zelf van vindt?
Bram Hengeveld
24 augustus 2011
ha die Melissa,
hoe gaat ie?
Hehe, communicatie tussen verschillende disciplines? Waar heb ik dat eerder gehoord? (overal) Het probleem van communicatie wordt niet heel direct aangesproken in de artikelen die ik hier link. Maar tja, dat blijft onwijs lastig.
Ik denk dat ik dergelijke gevallen meer ben voor een systeem dat fouten opvangt, dan geheel uit te gaan van ‘dat zouden we eigenlijk zo moeten doen’. Binnen een EPD moet dat relatief makkelijk in te bouwen zijn volgens mij.
melissa
24 augustus 2011
Met mij gaat alles goed, druk bezig met mijn acute stage, de laatste loodjes van de opleiding en als alles mee zit heb ik in januari een papiertje erbij!
Hoe is het verder met jou? Werk en je gezondheid?
Maar dan moet in 1 ziekenhuis ook 1 EPD gebruitk worden.. Bij ons hebben we papier en meerder EPD systemen….
Maar op zich zal dat wel een oplossing kunnen zijn.
Ik hoorde trouwens wel dat de geneeskunde studenten as studie jaar les gaat krijgen via de SBAR methode voor het klinisch redeneren en dat de verpleegkunde studenten van VU Amstelacdemie daar al les mee hebben, dus wellicht is in den toekomst dat communicatie probleem ook verbeterd als verpleegkundigen en artsen middels een zelfde methode met elkaar studeren
Bram Hengeveld
24 augustus 2011
Goed bezig!
Het niet aansluiten van computersystemen is de griep van de IT en een enorm probleem. Ik heb idd ook afdelingen gezien met een prachtig EPD, maar zonder de functionaliteit om de dagrapportage er in te zetten. Dat ging via papier… Aan de andere kant verpleeghuizen waarin dat allemaal puik geregeld was. (die jij ook hebt gezien ;) ) Werkte fantastisch.
SBAR, ja daar probeer ik mezelf ook aan te houden nadat ik m’n vriendin erover hoorde. (die heeft daar les in gehad op het MST). Kijk ook hier op Ars GeriatriCare ;) Misschien handig?
Qua gezondheid gaat het hier zeer behoorlijk. Ben lekker aan het werk. Bevalt prima!
melissa
28 augustus 2011
Bij ons werkt het epd ook top maar verder in het ziekenhuiswerken ze met andere systemen…. maar ik ben het met je een dat de it daar wat aan kan doen.ik heb op de opleiding niks anders dan de sbar en ik vind het een mooi systeem wat makkelijk toepasbaar is. Kan je weleens een voorbeeld mailen als je dat wil, maar er zijn ook mooie boeken en sites over.
Mooi dat het met jou ook goed gaat en dat het werk bevalt, nu nog dat roze kaartje en dan is je regenpak overbodig!