delier en dementie: houd ze uit elkaar. Maar hoe?

Het delier en dementie: je komt ze nogal eens tegen. Althans, je komt in de zorg nogal eens mensen tegen die het hebben. Op het eerste gezicht vertonen ze overeenkomsten, maar verschillend zijn ze zeker. In een artikel in Men in Nursing (Hills, 2008) dat ik al een tijdje klaar had liggen om over te bloggen wordt het een en ander duidelijk.

Dementia or delirium? Understand the difference

Het artikel begint al goed: wees gewaarschuwd! Het achterwege blijven van een juiste diagnose kan leiden tot verhoogde mortaliteit en  morbiditeit. Gelukkig volgen in de pagina’s daarop de nodige handvatten om een en ander uit elkaar te houden. Allereest is het belangrijk, aldus mevr. Hills, om beide aandoeningen goed te kennen. Dementie kent een geleidelijk ziekteproces, dat zich in de loop van maanden en jaren ontvouwt en met name invloed heeft op het geheugen, inzicht, abstract denkvermogen, oriëntatie en taal. De drie belangrijkste vormen zijn de ziekte van Alzheimer, Lewy Body dementie en vasculaire dementie, waarvan de ziekte van Alzheimer de meest voorkomende is. Wat betreft de symptomen komen ze redelijk overeen. Interessant detail: de prevalentie van de ziekte van Alzheimer vertoont een verdubbeling voor iedere periode van vijf jaar in de leeftijd van 65 tot 85 jaar. In laatst genoemde leeftijdscategorie is de prevalentie ong. 30-40% Risicofactoren voor het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer zijn: doorgemaakt hersentrauma, roken, lage graad van opleiding en de leeftijd van de ouders op het moment van geboorte. (mijn ouders waren zo’n beetje 40 jaar toen ik geboren werd).

De eerste tekenen van dementie vertonen zich doorgaans op het vlak van geheugen. (briefjes! voor wie ‘Ik heb Alzheimer’ heeft gelezen). En, zoals onlangs te lezen viel in een AGC Hutspotpost, het loopvermogen blijkt ook een vroege indicator te zijn. Mensen met dementie krijgen moeite met het uitvoeren van taken op het werk, of hebben moeite met het uitoefenen van hobbies. Verdere progressie van de ziekte resulteert in het zichzelf herhalen in woorden en een verergerende afasie. Ook de oriëntatie in ruimte krijgt te lijden: autorijden wordt moeilijk en men is vaak dingen kwijt. In de latere stadia kunnen gedrags- en psychiatrische problematiek ook het toneel betreden.

diagnose van Alzheimer

Tot op heden is een definitieve vaststelling van de ziekte van Alzheimer pas mogelijk na de dood. (alhoewel ze vorderingen maken om dit eerder voor elkaar te krijgen). Ondertussen moeten we ons tevreden stellen met een multidisciplinaire benadering, waarin door een team van professionals op basis van testen en onderzoek een diagnose wordt gesteld. Instrumenten die daarbij gebruikt worden zijn bijvoorbeeld een MMSE, of het tekenen van een klok: laat de persoon die verdacht wordt van dementie een klok tekenen waarop een specifieke tijd wordt weergegeven en daarna een voorgetekende klok na tekenen. Hoe ‘beter’ de klok is, hoe kleiner het cognitieve verval. Belangrijk is dat er onderzoeken worden gedaan om andere oorzaken van symptomen uit te sluiten, zoals bijv. medicijngebruik. Ook is het stellen van de diagnose dementie gedurende of vlak na het doormaken van een delier problematisch; er dient een minimale periode van zes deliervrije weken te zijn voor men dementie zou kunnen diagnosticeren.

Behandeling

Ook op het gebied van behandeling van Alzheimer tast men op veel vlakken nog in het duister. Alzheimer is niet te genezen en farmacologische behandeling staat in de kinderschoenen. Er zijn enkele middelen waarvan men verwacht dat ze het proces vertragen, maar effecten op de lange termijn zijn niet bewezen. Behandeling met bijv. anti-psychotica komt ook voor, maar kent bij mensen met Alzheimer verhoogde kansen op extrapiramidale symptomen. DrShock heeft nog enkele andere bijwerkingen van anti-psychotica beblogd.

Wat is een delier?

In tegenstelling tot dementie, dat gekenmerkt wordt door een geleidelijk verergeren van symptomen, wordt het delier omschreven als:

[...] an acute state of mental confusion resulting in impairment in cognition and behavior as manifested by fluctuating levels of alertness and attention along with sleep-wake cycle disturbances and emotional lability [...]

Oftewel: het plotseling opzetten van verwarring resulterend in cognitieve beperkingen en gedragsproblematiek zoals wisselende alertheid en aandacht en verstoringen van het slaap-waakritme. Hill duidt aan dat gemiddeld 10-30% van de gevallen kan worden behandeld, als men snel genoeg tot een diagnose kan komen. Ze geeft tevens aan dat het delier nogal eens voorkomt: 6 – 30% van de in een ziekenhuis opgenomen personen maakt een delier door. Voor ouderen is het helemaal kwaad kersen eten, 10 – 40% zou een delier doormaken tijdens opname in het ziekenhuis en nog eens 25 – 60% na de opname. Mortaliteitscijfers zijn weinig positief: tot 65% wanneer het delier niet juist wordt onderkend… Complicaties ten gevolge van een delier (zoals het uittrekken van infuuslijnen of catheters) kunnen zorgen voor een verlengde opname en verhoogde mortaliteit.

Het delier wordt gekenmerkt door cognitieve en gedragsproblemen, waardoor men bijvoorbeeld moeite heeft met het in zich opnemen en begrijpen van de omgeving. Vaak is er ook sprake van concentratiestoornissen, problemen met het kortetermijnsgeheugen, desoriëntatie en taalproblemen. Hallucinaties, paranoia en illusionaire gedachten komen ook nogal eens om de hoek kijken.

Hills geeft aan dat het delier in twee subtypen is in te delen, gebaseerd op psychomotorische activiteit en mate van opwinding. Het eerste type is het hyperactieve delier, dat vaak in verband wordt gebracht met hallucinaties, wanen, desoriëntatie en agitatie. Het tweede type is het hypoactieve delier, waarbij de delirante persoon verminderd alert is of lethargisch. Om het makkelijk te maken kunnen de twee typen natuurlijk ook gemengd voorkomen in één persoon.

Risicofactoren voor het delier

De DSM-IV verdeelt de risicofactoren voor het optreden van een delier in vier groepen:

  • Aanwezigheid van medische aandoening
  • Middelenmisbruik of ontwenning
  • Multiple oorzaken
  • Onbekende oorzaken

Mensen met bijv. COPD, hoge bloeddruk en CVA hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een delier, maar ook een aanwezige infectie, pijn, botbreuken en zuurstoftekort (hypoxie) verhoogt dit risico. Psychotropische medicamenten kunnen de kans op een delier met een factor 3 – 11 verhogen! In het artikel wordt een lijst gegeven met ‘risicomiddelen’: propanolol, metoprolol, verapamil, levodopa, amitriptyline, fluoxetine, haloperidol, diazepam en lorazepam om enkele bekende pillen en poeders te noemen.

[update 30-5-2014] In de in 2013 verschenen richtlijn delier Volwassenen van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie wordt na literatuuronderzoek de volgende conclusie getrokken over predisponerende factoren:

Risicofactoren voor het optreden van een delier tijdens ziekenhuisopname zijn:
- leeftijd boven de 65 jaar;
- cognitieve stoornis of dementie;
- ernst van de ziekte;
- (heup)fractuur bij opname;
- visusstoornis;
- infectie;
- fixatie.

Met toenemende leeftijd duurt een delier langer en is het beloop ernstiger.

Andere factoren die samenhangen met een ernstiger beloop van het delier zijn:
- ICU opname;
- kamerwisselingen tijdens ziekenhuisverblijf;
- afwezigheid van klok, kalender, leesbril of familie.

Er zijn geen aanwijzingen dat risicofactoren voor een delier bij een patiënt in de langdurige zorg duidelijk anders zijn dan in het algemeen ziekenhuis.

De gegevens over de effecten van geneesmiddelen op het voorkomen van delier zijn van beperkte kwaliteit en omvang. Er zijn wel enige aanwijzingen dat het
gebruik van lorazepam, opioiden en meperidine leidt tot een verhoogde kans op een delier.

Voor deze factoren is een lage bewijskracht. De volgende aanbeveling wordt gedaan:

Documenteer bij iedere opname de volgende factoren in het patiëntendossier: leeftijd, acute opname-indicatie, medicatiegebruik, infectie, fixatie, cognitieve stoornissen of dementie, ernst van de ziekte, visusstoornis.

Diagnose van het delier

Het vaststellen van de aanwezigheid van een delier is moeilijk. Hills geeft aan dat grondig lichamelijk onderzoek belangrijk is. Maar ook de aanwezigheid van pijn, of afwezigheid van pijnbehandeling is een belangrijke factor, evenals medicamenteuze behandelingen die de persoon in kwestie ondergaat. Maar ook bepaalde omgevingen kunnen funest zijn: zo kan de Intensive Care wat teveel van het goede zijn. Met name ouderen kunnen overprikkeld raken door alle alarmen, lampjes en bedrijvigheid en problemen ontwikkelen in het slaap-waakritme met een delier als gevolg (‘IC psychose’). Ook kan het uit het dagelijks ritme gerukt worden door een ziekenhuis opname funest zijn voor ouderen: het Sundown syndroom wordt genoemd (nog nooit van gehoord), waarbij agitatie en verwarring met name gedurende de nachtelijke uren optreden.

Voor de vaststelling van een delier is men ook aangewezen op fysiologisch onderzoek (Vit B12 niv., foliumzuur, bloedgassen etc.) en bijvoorbeeld MRI of CT scans als voorgaande onderzoeken niets opleveren. Hills meldt een batterij aan meetinstrumenten voor de vaststelling van het delier, zoals de Clinical Assessment of Confusion, de Confusion Rating Scale en de Confusion Assessment Method. Laatstgenoemde bestaat uit 11 aspecten waaronder plotseling opkomen, aandacht, coherent denkvermogen, desoriëntatie en een veranderd slaap-waakritme. Overigens valt op te merken dat de Richtlijn Delier uit 2005 van het NVVP weinig positief is over deze instrumenten, zie pag. 25-30 van de Richtlijn:

“De werkgroep acht het gebruik van instrumenten voor screening, diagnostiek en ernstmeting in de dagelijkse praktijk niet noodzakelijk.” (p. 30)

[update 30-5-2014]: In de in 2013 verschenen richtlijn delier Volwassenen van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie wordt na literatuur onderzoek de volgende aanbeveling gedaan:

beoordelen van de potentiële aanwezigheid van een delier is onderdeel van de geboden basiszorg, vergelijkbaar met het meten van bloeddruk, temperatuur en pols. Bij aanwijzingen
voor symptomen van een delier dient een lid van het behandelteam, vaak de verpleegkundige, een delier screeningsinstrument, bijvoorbeeld de DOSS, af te nemen om aard en ernst van de symptomen te kwalificeren en kwantificeren.

De DOSS (Delirium Observatie Screening Schaal) is o.a. via de VMS website te downloaden.

Behandeling van het delier

Ook bij de behandeling van het delier zijn verschillende opties aanwezig, met hun voors en tegens. Hoewel het vinden van de onderliggende reden voor het delier erg belangrijk is, kan het nodig zijn om eerst symptomen te bestrijden, om bijv. valgevaar te verminderen. Zorgen voor een prikkelarme omgeving waarin een duidelijke dagstructuur kan worden aangeboden kan bevorderend werken, evenals zorgdragen voor goedgedragen brillen en hoortoestellen. Invloed van familie wordt met enige argwaan bekeken. Volgens Hills kan het zowel positieve als negatieve gevolgen hebben voor de delirante persoon en is het een taak van verpleegkundigen om dit te bepalen. De familie kan ook zorgen voor enkele herkenbare materialen, zoals foto’s, zodat men zich wat minder ontheemd voelt.

Wat betreft de medicamenteuze behandeling geeft Hills aan dat een dubbelblind gerandomiseerd onderzoek [PubMed Link] uit 1996 heeft aangetoond dat haloperidol significante verbetering oplevert:

“Symptoms of delirium in medically hospitalized AIDS patients may be treated efficaciously with few side effects by using low-dose neuroleptics (haloperidol or chlorpromazine). Lorazepam alone appears to be ineffective and associated with treatment-limiting adverse effects.”

Overigens dient vermeld te worden dat de interventiegroepen in dit onderzoek niet ontzettend groot zijn en het onderzoek niet genoemd wordt in de hierboven vermelde Richtlijn Delirium van de NVVP.

Wanneer gebruik wordt gemaakt van anti-psychotica dient men echter zeer alert te zijn op de toestand van een patiënt, aangezien dergelijke middelen het QT interval kunnen verlengen, wat nare gevolgen kan hebben voor de rikketik: houd de ECG’s in de gaten! Maar ook de verpleegkundige moet in de gaten worden gehouden: het verplegen van delirante patiënten kan veeleisend en zwaar zijn. Zorg goed voor jezelf en neem tijdig afstand als de situatie te zwaar wordt. Moeilijk of zelfs agressief gedrag van een patiënt moet in de juiste context worden geplaatst, aangezien het niet om bewust of moedwillig gedrag gaat. Mijn eigen ervaring is dat dit gedrag voor mensen zelf ook erg confronterend is: ‘Ik was mezelf niet’. Schaamte en twijfel liggen op de loer.

Afsluitend een klein overzicht van de verschillen en overeenkomsten:

verschillen en overeenkomsten delier en dementie

tabel: verschillen en overeenkomsten delier en dementie. Naar: Hills, 2008 p. 16

Ervaringen met een delier of dementie kunnen natuurlijk in een reactie worden achtergelaten!

Hills, T. (2008). dementia of delirium? Understand the difference. Men in Nursing. june 2008 14-21 [PDF]

About these ads

Tags:, , , , , ,

51 responses to “delier en dementie: houd ze uit elkaar. Maar hoe?”

  1. zorgzame moeder (naam bekend bij redactie) says :

    Mijn moeder heeft na een val, gebroken heup,een delier gekregen, dit is 15 dec. gebeurd, nu is ze opgenomen in een verpleeghuis en krijgt nu sinds kort haldol omdat ze ook weer was gevallen en vooral in de nacht angstig is. Ik ben zelf niet zo blij met het haldol gebruik,bang dat haar situatie nog slechter zal worden.
    Mijn moeder veranderde van een zeer belezen en geinteresseerde vrouw in een veel wartaal uitslaande vrouw, ze kan namen niet meer plaatsen etc. Zij is 89 jaar en altijd goed geweest en zelfstandig wonend.Zij draagt wel een verblijfscatheter welke natuurlijk voor ontstekingen zorgt.
    Iemand ervaring met een dergelijk langdurig delier?

  2. Bram Hengeveld says :

    Hallo, vanwege de privacy heb ik je naam veranderd.

    Bedankt voor je reactie. Je moeder zo achteruit zien gaan moet een nare opgave zijn. Jezelf verdiepen in haar ziektebeeld is aan te moedigen.
    Ik acht mezelf echter niet de juiste persoon om je vraag zeer inhoudelijk te beantwoorden. Wat ik begrijp is dat je moeder delirant is sinds 15 dec na een val waarbij ze haar heup brak? Dat is vrij lang.
    Haldol is het middel van eerste keus bij een delier, alhoewel het stijfheid kan veroorzaken wat bij mobiele mensen kan leiden tot valpartijen.
    Aangezien medicatie voorschrijven iets is voor een arts zou ik je voor dat vraagstuk aanraden te rade te gaan bij de specialist ouderengeneeskunde (‘verpleeghuisarts’) van het verpleeghuis.

    Hoe lang zit de verblijfskatheter reeds? En waarom is die destijds geplaatst? Het klopt dat zeer veel mensen die langdurig een katheter hebben een sterk vergrote kans op ontstekingen hebben. Voorkom nodeloos gebruik van zalven in de schaamstreek en teveel verwisselen van katheterzakken. Ohw ja: geen handschoenen gebruiken en niet de handen desinfecteren voor/tijdens/na het manipuleren van de katheter is niet te verkopen, maar gebeurt veel. Persoonlijk vind ik dat je het recht hebt om dat te eisen, maar dat vereist doorgaans enige communicatieve vaardigheden, om het zo te zeggen. (m.a.w. niet met de botte bijl erin: ‘jullie zijn viespeuken’, waar het eigenlijk wel op neerkomt)

  3. Chris says :

    Mijn Vader is vorige week geopereerd aan het hart. 8 jaar geleden had hij een kleine hersenbloeding zonder veel gevolgen. (een verlamming die gelukkig na een half uur overging).
    Sinds de hartoperatie vorige week, die volgens de dokters goed geslaagd is, is hij eigenlijk niet meer helder geweest. Wartaal uitkramen, beestjes zien, moeite met spreken, onrustig en zeer afwezig. De ene dag denk je, nu is het beter, de dag erna is het kommer en kwel. Ik heb sterk het vermoeden dat het hier gaat om een delier. Mijn pa is 81. In het universitair ziekenhuis in Leuven gaat men voor de veiligheid toch een hersencan nemen. Soms weet ik niet goed hoe ik mijn pa moet benaderen. Hij lijkt me nogal kwaad. Gelaatsuitdrukking is zo raar. Heeft iemand ervaring met een delier en lost zich dit op na verloop van tijd.? Ik mag hopen dat mijn vader zo niet tot het einde van zijn dagen moet komen….

    • Bram Hengeveld says :

      Pfoe, heftig Chris. Mensen op ce leeftijd van je vader zijn na een operatie flink gevoelig voor een delier. En je vader lijkt er – op basis van je beschrijving – nogal wat kenmerken van te vertonen. Is er een geriater (‘ouderenarts’) langs geweest, om hier naar te kijken? Een delier kan medicinaal behandeld worden, maar de verantwoordelijkheid bij het hele gebeuren ligt bij de arts. Of je vader zo blijft tot het einde van zijn dagen durf ik te betwijfelen; in ieder geval heb ik meer dan eens meegemaakt dat 90plussers na operaties met delieren uiteindelijk weer redelijk terechtkomen. Blijf in ieder geval rustig in z’n omgeving!

      • Chris says :

        Hallo Bram, Inderdaad, rustig blijven blijkt aangewezen. Ze hebben Pa nou van de intensive naar de Medium-Intensive gebracht. Hij heeft geen infuus meer sinds vandaag. Slikt nu oraal de pilletjes en lijkt veel meer aanspreekbaar. Reageert ook beter en begint zelf vragen te stellen. Hoe lang ben ik hier al? Welke dag is het vandaag, en hoe laat is het nu? Hoe gaat het met de kleinkinderen? Af en toe duikt er nog eens een rare vraag op. Of ziet hij weer lichtjes op de muur. Maar die keren worden zeldzamer. De artsen gaan nu maandag of disndag toch nog een scan nemen van het hoofd om zeker te zijn dat er zich geen cva heeft voorgedaan. Hij eet nu ook weer vast voedsel sinds eergisteren, dus laten we hopen dat ie wat aansterkt. Ik hou jou in elk geval op de hoogte van het verdere verloop, en bedankt voor de reactie. Soms doet het goed om van iemand ook es te vernemen wat hij of zij in zo’n situatie meemaakt of gedaan heeft. Thx, Chris, Diest, Belgie.

    • johnpersoons says :

      Bejaarde personen kunnen op een afdeling intensive care een zogenaamd deprivatie syndroom ontwikkelen, met delier achtige symptomen.Oorzaak: veel technische onderzoeken in een vreemde, voor hun moeilijk te duiden omgeving. Na overbrenging naar een gewone verpleegafdeling verdwijnt dit syndroom meestal spontaan.
      Als intensive care verpleegkundige heb ik deze problematiek herhaaldelijk gezien bij bejaarden .Hopelijk is je vader ondertussen aan de beterhand.

    • johnpersoons says :

      Bejaarde personen kunnen bij opname op een IC afdeling een zogenaamd deprivatie syndroom ontwikkelen.Dit is een reactie op de veelal technische onderzoeken en de omgeving waarin ze zich bevinden. Delier achtige symtomen zoals verwardheid,agressie, zullen meestal verdwijnen bij opname op een gewone afdeling.tijdens mijn loopbaan als IC verpleegkundige heb ik dit syndroom herhaaldelijk gezien bij bejaarden.

      • Bram Hengeveld says :

        Bedankt voor je toevoeging John Persoons!

      • Chris says :

        John, Het is inderdaad beter, Mijn vader zou nu maandag naar huis “moeten” van de artsen. Het blijft wel vreemd dat hij onrustige nachten blijft maken. Soms moeten ze hem ook fixeren omdat die tijdens de nacht gaat ronddwalen. Ik begrijp wel dat het voor zijn eigen veiligheid is, daar niet van. Hij krijgt nu 25 mg seroquel en 5 druppels Haldol. De neuroloog zegt dat ie geen “recente” schade ziet aan de hersenen, behalve een cva zonder veel gevolgen van 8 jaar geleden. Wat mij ook opvalt is soms wel wat bewegingsdrang. Heb je daar ervaring mee? En ook zeer opvallend, een onstuitbare eetlust!. Zou dat van de depakine kunnen zijn? Hij is in elke geval nu aanspreekbaar en iets helderder, maar het duurt wel lang, nu al 6 weken. Bdeankt voor de reactie alvast.

      • johnpersoons says :

        Verstoord slaappatroon:Dut hij nogal eens in overdag?Mogelijk kan het gebruik van psychofarmaca hier voor iets tussen zitten.Op één of andere manier moet hij wat meer geactiveerd worden overdag,korte wandelingen etc.Wat die toename van eetlust betreft:misschien is opvolging van de glycemie (suikerspiegel in het bloed) gewenst.Ouderdomsdiabetes kan door orale anti-diabetica opgelost worden.

      • Chris says :

        Beste John, Idd het valt op dat ie soms door de dag indut, maar dan niet langer dan 5 minuten en dan weer verschrokken wakker wordt. Idd iets meer stimuleren lijkt me best. De Kine stond op een laag pitje. Maar vanaf morgen zouden ze dat weer opnemen door Kine aan huis. Ik vraag aan de huisdokter om de suikerspiegel te checken. Alweer bedankt!
        Chris

  4. Bram Hengeveld says :

    Hoi Chris, zeer goed te horen dat het beter gaat! En bedankt dat je je ervaring hier deelt. Ik verwacht zeker dat mensen die hetzelfde meemaken als jij er in de toekomst wat aan hebben (het delier is een zoekopdracht die met enige regelmaat mensen hier brengt)

    • Chris says :

      We zijn nou al weer een paar weken verder en Pa is 2 weken thuis. Wat het delier betreft zie ik geen rare vaststellingen meer. Hij praaat niet meer over dingen die hij zogezegd ziet en er niet zijn. Wat ik wel zie, sinds zijn hartoperatie is toch nog een soort onrust. Zo slaapt ie wel ( Seroquel 50 mg, en halve Nestrolan 50 mg) maar tijdens de slaap beweegt ie constant met zijn benen. Er is ook een soort karakterwijziging te merken. Zo houdt ie bv echt geen rekening met anderen. Vroeger zo ie nog wel es gezegd hebben tegen mijn moeder “gaat het wel met jou”, of “ben je zelf niet moe?”. Het lijkt wel of hij echt in het middelpunt staat en zich niet realiseert wat iedereen voor hem doet. Conversaties pikt hij ook niet echt op in, of begint midden in een gesprek over iets totaal anders. Medicatie, 2 maal 500 Depakine Chrono, 1 smorgen en 1 savonds, Emconcor, Zestril 5 mg, Marcoumar een halfje tot 1/4.
      En door de dag veel willen slapen, tot weinig toe te bewegen. Lijkt wel op een depressie.

  5. ivw says :

    Wat fijn om hier wat reacties te lezen … bij mijn moeder 85 jaar is het een vreselijk verhaal.
    zij is vrijdagnacht op haar hoofd gevallen daar was een wondje te zien, en daarvoor viel ze ook vaak.
    Het paasweekend werd zij agressief naar ze verzogende (zorgcentrum) en weten ze niet meer wat ze met haar aan moeten , weekend arts gebeld oxezepam dan ging het weer een poos goed en dan opeens helemaal in de war zag dingen die er niet zijn.
    Huilen roepen om haar moeder heel heel erg om moeder zo te zien.
    Dindag naar het ziekenhuis dokter vertrouwde het toch niet dacht aan een hersenbloedig , ct scan gemaakt. Bloed geprikt , urine onderzoek niets gevonden… Niets te zien… Haar gedrag ging met pieken en dalen..
    Vreemde doffe blik het was mijn moeder niet.. Donderdagavond weer gebeld door zorgcentrum
    ze wilde niets heeft haar bord met boterham door de kamer heen gesmeten schelden ,schoppen , slaan en onaansamen hangend praten ..
    De crissisarts is gebeld en nu is ze opgenomen in een centrum voor ouderen psychiatrie.
    Daar vermoeden ze delier maar er moet een lichamelijk oorzaak zijn en die is nog steeds niet gevonden… zij heeft vrijdag wel een katheter gehad en haar blaas zat vrij vol..
    Gister ging het wel goed met plassen…
    Gister middag was ik er weer en ze was erg overstuur huilen en praten en meeste vreselijke dingen zeggen… en ze doet zo lelijk tegen de verpeging. Ze weet totaal niet waar ze is , ze wet helemaal niets meer .
    Ik vind het afschuwelijk dat ze dit nog mee moet maken in haar laatste fase van het leven…
    Ik heb op internet veel gelezen over delier en de kenmerken kloppen precies… nu nog de oorzaak….

  6. Chris says :

    Ik laat toch nog even weten dat mijn pa zijn delier, langzaam aan het oplossen is, maar dan echt langzaam…Hij mag nu na een maand het ziekenhuis verlaten (na Hartklepoperatie en Aorta aanpassing. Sinds enkele dagen begint hij nu zelf relevante vragen te stellen en maandag mag ie naar huis. Hij is wel nog wat onrustig en het slaappatroon is nog verstoord, maar we hopen dat thuis ok te krijgen. Wie toch nog vragen heeft kan en mag mij gerust contacteren op chris.cuypers@telenet.be

  7. sabinemeta says :

    Na een val en ziekenhuisopname, kreeg mijn moeder van 88 een delier en ze krijgt nu al twee weken Haldol. Ze beleeft nog steeds dingen die er niet zijn, is vaak heel vergeetachtig en heeft moeite met het vinden van de juiste worden, maar als je rustig met haar praat is er met haar verstand niets mis. Ze kan door zwakte niet meer alleen uit bed of naar de wc en soms gaat dat laatste ook mis en dan schaamt ze zich. Zo hulpeloos, mat en angstig was ze nooit en eigenlijk is haar lichaam nog best goed. Volgens mij verzwakt Haldol haar natuurlijk vermogen om op kracht te komen. De bijwerkingen schijnen o.a. spraakvermogen en bewegingsapparaat te remmen. Hierboven op de officiële infosite lees ik bovendien dat de combi delier en hal(operi)dol ongunstig zijn. Waarom negeren de artsen dat? Ik heb het bij de behandelend arts aangekaart, mij hij doet er niets mee. Wat kan ik doen? Ze is na twee weken nog steeds niet zichzelf en eergisteren zelfs zo agressief naar het (volgens mij aardige) personeel dat ze haar met zijn tweeën maar net in bedwang konden houden.

  8. sabinemeta says :

    Mijn moeder heeft een delier sinds een ziekenhuisopname (na een val). Ze zit nu al ruim twee weken in een verzorgingstehuis en krijgt elke dag Haldol. Ze ziet en hoort regelmatig dingen die er niet zijn en is mat en snel moe. We zien haar dagelijks en horen ook veel van het personeel. Als we met mijn moeder praten, merk je dat er met haar verstand niets mis is. Toch ging het eergisternacht weer helemaal mis, ze was zo agressief dat het personeel het amper aan kon. De volgende dag was het over. Overdag is ze moe en krachteloos en ze kan met moeite formuleren wat ze wil zeggen. Ik heb gelezen dat Haldol remmend werken kan op spraakvermogen, bewegingsapparaat en gevoel. Volgens mij is dat niet bevorderlijk voor het weer op kracht komen van mijn moeder. Haar geestestoestand lijkt zelfs achteruit te gaan. Ook door wat hierboven op de infosite staat over Ha(opera)dol als risicomiddel bij een
    delier snap ik niets van de medicatie. Aan de huisarts heb ik al gevraagd of mijn moeder geen ander medicijn kan krijgen, maar hij doet er niets mee. Wat kan ik doen?

    • Silvs says :

      Hallo,
      Mijn moeder is na een perforerend oogletsel(zicht van 1 oog kwijt) op de verpleegafdeling geplaatst om 2 wk te revalideren. Zij is herhaaldelijke keren zo erg gevallen dat zij in een psychose is geraakt. Om er uit te komen hebben zij haar Hadol gegeven maar zij verslechterde en ging erg achteruit. Zij hebben haar daarna oxycontin en oxynorm gegeven . Dit medicijn behoort tot de morfine groep. Zij kon niet meer communiceren en huilde veel. Zij had een ook een delier. Erg onrustig en door de war. Zij is binnen 6 weken overleden op de verpleegafdeling. De arts vond dit ook plotseling. Mijn moeder is 80 jaar geworden.

      • Chris says :

        Hoi Silvs, ik wens je in elke geval veel sterkte. Een delier wordt nog steeds te vaak onderschat en kan erg nare gevolgen hebben. Mijn pa is nu 81 en is sinds 3 maanden aan het delieren. Het duurt nou toch wel erg lang en we vragen ons af wat ze in het ziekenhuis (Uz Leuven) nu van plan zijn. Na de hartoperatie is ie eigenlijk nooit meer echt helder geweest. Ik vraag me af of 3 maanden nou wel niet heel erg lang is om hier nog uit te komen. Misschien heeft iemand hier ervaring met de duur van een delier? Chris.

      • Silvs says :

        Hoi Chris, Wat een vervelende situatie met je pa. Mijn moeder heeft na haar oog operatie ook een delier gekregen. Het ging pas echt een rol spelen nadat zij op de verpleegafdeling werd geplaatst en daarbij nog de nodige medicijnen is gaan slikken. Het heeft bij haar maar 6 weken geduurd. Misschien als zij nog in leven was had de Delier langer geduurd. Omdat zij zowel lichamelijk en fysiek in een slechte conditie was. Ik hoop dat het goed komt met je pa. Heel veel sterkte!! Silvs

  9. Bram Hengeveld says :

    Pfoe, heftig verhaal Sabine. Wat betreft het medicamenteuze gedeelte kan ik je vertellen wat de CBO richtlijn aangeeft: Ieder medicijn kan – ook bij therapeutische waarden – een delier veroorzaken. Niettemin is er volgens de richtlijn wetenschappelijk bewijs dat haldol het middel van voorkeur is bij de behandeling van een delier. Voor verdere raad en daad op dat vlak moet je echt bij een arts (geriater) zijn!

    Wat bedoel je trouwens met ‘officiële infosite’?

    • sabinemeta says :

      Fijn dat je zo snel kon reageren Bram. Bij de door jou genoemde CBO richtlijnen las ik dat wanneer Haldol averechts werkt (wat ik denk te zien), geadviseerd wordt Haldol te stoppen. Mij lijkt het middel erger dan de kwaal, maar ik ben natuurlijk geen deskunige. Hopelijk kan de geriater ons verder helpen.

      (Met de “officiële infosite” bedoelde ik de informatie van Ars GeriatriCare over delier en dementie helemaal bovenaan op deze site)

  10. Maria says :

    Oké, ja ik lees hier ook van alles over haldol. Begin mij ook af te vragen of dit medicijn juist niet een ongunstige werking heeft en niet bijdraagt aan vermindering van de symptomen.
    Mijn moeder (van 92) is ook in het ziekenhuis terecht gekomen met een ernstige nierbekkenontsteking en bloedvergiftiging. De dag na opname kreeg ze een delier. De onderliggende lichamelijke oorzaak is vrij snel onder controle gekregen en ook is de diagnose delier direct gesteld en is er direct met haldol gestart. Maar nu, na 2,5 week is ze nog steeds niet hersteld van het delier. Het lijkt erop dat ze wel meer heldere momenten heeft, maar ze is ook nog steeds heel erg verward, hallucineert enz. De dosis haldol is eerst wat verminderd, maar nu weer iets verhoogd – hoewel nog steeds een geringe dosis – vanwege de angstige beelden en waanideeen van mijn moeder. Maar na die laatste ophoging lijkt het alsof ze weer verslechtert, ook haar lichamelijke conditie. Ze loopt enorm slecht en kan niets meer alleen. Vaak zelf niet eens haar mond vinden om wat te drinken, dus coordinatie heel slecht. En bovendien zijn de waanideeen/hallucinaties niet afgenomen. Ik begrijp wel dat ze 92 is en dus minder veerkracht en reserves heeft, maar toch…
    Mijn moeder was tot voor de infectie een heel ander mens, woonde nog zelfstandig, wel veel thuiszorg, maar stond nog midden in het leven. Af en toe vergeetachtig was ze wel, maar niet heel ernstig. Ze ging nog met de rollator alleen op stap. Absoluut een compleet ander beeld dan nu.
    Nu is ze uitbehandeld in het ziekenhuis en gaat morgen naar een verpleeghuis waar ze een revalidatieplek heeft. We moeten afwachten hoe het verder gaat. Maar heb dus vraagtekens bij haldol. En ook vragen of het vaker voorkomt dat zo´n delier zo lang duurt. En of iemand ervaring heeft met andere medicijnen misschien?

  11. Van Stralendorff says :

    Mijn moeder is na een perforend oogletsel op de verpleegafdeling geplaatst om 2 wk te revalideren. Zij is daar herhaaldelijke keren zo erg gevallen dat zij hadol kreeg omdat zij in een psychose zat. En zij had een Delier. Het verslechterde zo erg en ze ging aanzienlijk achteruit. Daarna kreeg zij oxycontin en oxynorm om de pijn te onderdrukken. Daarna heeft zij niet meer kunnen communiceren. Zij at en dronk niet meer . Zij is binnen 6 wk op de verpleegafdeling overleden. Mijn moeder is 80 jaar geworden.

  12. Cleo says :

    Na googelen op delier ben ik op deze site terechtgekomen. Mijn schoonvader heeft begin juli een hersenbloeding gehad en daarna delier gekregen. Na 3 weken is hij naar een revalidatie centrum gegaan en vandaag heeft de psychiater gezegd dat de kans bestaat dat het niet beter zal worden en dat de schade misschien groter is dan gedacht. Over 3 maanden gaan ze pas weer evalueren. Het delier bij mijn schoonvader komt vooral tot uiting met betrekking tot de veranderde omgeving. Angst dat thuis alles anders is of zelfs weg is. Nu ben ik op zoek naar publicaties van artikelen/boeken waarin specialisten verschillende behandelmethodes bespreken. Ik kan me, als leek, voorstellen dat het herstel wellicht zal bespoedigen wanneer de patiënt in zijn vertrouwde omgeving is, met zorg aan huis bijvoorbeeld of dat de partner met de patiënt samen in een soort van speciaal revalidatiecentrum woont (als er zoiets bestaat in nederland).
    Heeft iemand tips, ervaringen? Ik zou me graag inlezen voor een gesprek met de arts. Wel graag in het Nederlands, zoals gezegd ben ik een leek!
    Alvast heel erg bedankt

  13. Chris says :

    Hallo allemaal. Ik heb sinds enkele weken een paar reacties gepost ivm delier van mijn vader.
    Het is de laaste weken na zijn hartoperatie van kwaad naar erger gegaan. Het delier werd dementie. Een steeds weerkerende onrust in de nacht en ook tijdens de dag. Op 3 weken tijd herkende mijn pa ons niet meer. Kon ie niet meer lopen, eten of zelfstandig drinken. Bovendien kwam er nog een reeks van epilepsie-aanvallen bij. De laatste weken was pa nog een plantje… Alhoewel het “delier” zich eerst leek op te lossen, is het plots heel snel gegaan. Pa is 2 weken geleden overleden in het UZ Leuven. Ik heb geen diagnose, behalve dat ze vermoeden dat er een reeks van CVA’s is geweest. Zelfs in Leuven hebben ze het nog nooit zo snel zien gaan. Dat sterkt mijn geloof dat “een delier” dus zeker NIET zo onschuldig als het lijkt. Er zit steeds een (zware) onderliggende ziekte aan vast. Het is maar de kunst om dat te ontdekken en tijdig op te lossen. En ja ik vind nog steeds dat er te weinig aandacht is voor “delierende patienten”, zeker in het beginstadium, want neem het maar aan, er is GEEN tijd te verliezen. Want het gaat snel, heel snel soms, Papa stond begin mei nog in de tuin lichte karweitjes te doen…

  14. Annelies says :

    Nierbekkenontsteking kan ook delirium veroorzaken !!
    Het jaar 2013 is net 1 uur oud, dus: GELUKKIG GEZOND NIEUWJAAR voor wie dit leest!
    Blij dat ik stomtoevallig jullie site googlde!
    Mijn moeder van 91 jaar heeft zeker drie keer in korte tijd een flink delier gehad.
    Aangezien we midden in de feestdagen zaten en de huisarts op vakantie is werd één en ander niet vlot herkend, opgepakt en behandeld, laat staan gecoördineerd. Ik moet zeggen dat Geriatrie, Bronovo, den Haag, (na 2 x opname=eerste keer neurologie 2 dagen en de tweede keer alleen een avond op de eerste hulp) nu wel adequater is opgetreden, door de thuissituatie te willen monitoren; alleen moet er dan wel een professionele achterban zijn.
    Mijn moeder werd de tweede keer naar huis gestuurd, aangezien dat ook haar benevelde, maar zeer intens geuite wens was. Men kon in het ziekenhuis weinig voor haar doen. Een goed verpleeghuis was misschien toch ook (eventueel tijdelijk) een optie geweest, maar je kunt niet gaan shoppen met je oude moedertje.
    De klus om consequente verpleegkundige hulp te organiseren was niet eenvoudig dezer dagen en is sowieso een flinke kluif gebleken, ook wij, mantel zorgende kinderen zijn niet meer zo jeugdig helaas.
    Men dacht aanvankelijk in de richting van een tia, cva etc. met alle tekenen van dien; maar het blijkt -dankzij de 2 x scan-een ernstige vorm van nierbekkenontsteking te zijn (kweek, bloedwaarden)die haar zodanig vergiftigd heeft dat zij behalve verward en ongecoördineerd plotseling ook lijdt aan een soort complot denken (“is dit een kopie van mijn huis?” Haar grootste angst is namelijk dat zij uit huis is geplaatst – en nu denkt ze, in een hardnekkige waan, dat dat ook zo is).
    Zij is behoorlijk ziek en is ‘s nachts woest door haar bed aan het tijgeren. Gelukkig is er nu een hoog/laagbed en 24 uur zorg geregeld. Het is op dit moment te gevaarlijk haar aan een antibiotica kuur te onderwerpen, zij dient veel te drinken en te plassen, maar juist dat leidt ook tot frustraties. Het wachten is op het einde van de feestdagen, wanneer haar huisarts terug is van vakantie en eindelijk eens standvastig de medische zorg gecoördineerd zal worden in een stevig zorgplan. Beter is het thuis te zijn voor haar, maar voor het thuisfront en de zorg is het geen eenvoudige crisis om te managen. Enfin we doen ons best. Is dit herkenbaar?

  15. Marijke en Freya says :

    ONDERZOEK-DELIER

    Het delier, ook wel acute verwardheid genoemd, is een onderkend probleem met soms ingrijpende gevolgen. Wij willen door middel van een onderzoek deze gevolgen in kaart brengen. Hiervoor zullen wij een eenvoudige vragenlijst bij u willen afnemen.
    Deze vragenlijst is zowel voor de patienten zelf als voor de mantelzorgers.

    Heeft u zelf een delier gehad of bent u mantelzorger van iemand die delirant is geweest, dan willen we heel graag met u in contact komen. Als u een mailtje met uw gegevens naar onderstaand email-adres stuurt nemen wij contact met u op. Ook kunt u zich melden op onze faceboek-pagina: delier onderzoek

    Alvast bedankt!

    delieronderzoek@gmail.com

    Dit onderzoek vindt plaats binnen het kader van een masther-onderzoek
    op de Universiteit van Amsterdam.

    Freya van der Meer
    Marijke Schonewille

    • Annelies says :

      Mijn moeder is overleden op 24 februari j.l.
      Een bijzonder intense periode achter de rug. Wij kinderen hebben een vorm van uitputting gevoeld, omdat ook de periode hieraan vooraf wat zorg betreft intensief is geweest. Tevens is er wat medische bijstand betreft niet altijd goed/adequaat begeleid op gereageerd, waarvoor we al, door twee artsen, excuses hebben aangeboden gekregen.
      We hadden 24 uurs zorg aan huis.Zij is nog gedeeltelijk uit haar delier toestand gekomen, maar een deel van de waan “ik ben niet in mijn eigen huis” (dus wel…) is toch niet meer bij haar als ‘de waarheid’ geaccepteerd. Ze heeft nog enkele oplevingen en heldere momenten gekend en heeft het leven gerekt tot het niet meer kon, ondanks haar eerdere euthanasie ideeën.
      Op een moment dat wij, behalve de verpleeghulp, de kamer uit waren, blies zij haar laatste adem uit. Voor sommigen nog onverwacht, voor mij niet, ik had de kou bij haar voelen opkruipen, heel merkwaardig. Het was wel een shock: zij verlost, ik opgelucht.
      Ik heb nog zeer indringende, bijzondere gesprekken met haar kunnen voeren, hoewel ze ook periodes kende dat ze niet te verstaan was en ook met een afasie kampte.Ze was bang om te sterven en hechtte bijzonder aan haar kinderen(en kleinkinderen), die ze niet wilde verlaten. Op het laatst zag ze overleden familie leden en andere verschijningen. Het is au fond een hele bijzondere ervaring geworden. Al is het nog erg vers. Ik wil best een enquette invullen, voor zover dat niet te veel en te moeilijke vragen behelst. vriendelijke groet, Annelies

      • Freya en Marijke says :

        Beste Annelies, het zou heel fijn als als u onze vragenlijst wilt beantwoorden. Het zijn zeker geen moeilijk vragen.

        U kunt contact met ons opnemen via het volgende emailadres:

        delieronderzoek@gmail.com

      • Annelies Engelkes says :

        Prima, doe ik mee met jullie onderzoek. Groet, Annelies

  16. Corrie Boonstra says :

    2 maart 2013
    Een nicht van mijn moeder is woont in een verzorgingshuis.
    Ze is 83 ongehuwd en heeft geen kinderen.
    Mevr heeft glaucoom copd en een tia gehad.
    half dec geeft ze aan dat ze zich niet goed voelt daarna raakt ze verward,gedesorienteerd,is lelijk tegen de verzorging en ziet erg slecht.
    Eind dec geef ik de verzorging aan dat ik me zorgen maak over mevr.
    Omdat ik geen contact persoon [waar mevr al een half jaar geen contact mee heeft]mag ze niets zeggen,maar ze denken dat mevr naar een delier toewerkt.
    Thuis gekomen zoek ik het op en vraag dan om medische zorg.
    Contact persoon gebeld en daarna komt de zorg op gang.
    9jan wordt er een urinetest gedaan waar niets uitkomt.
    Er wordt besloten haar haldol te geven.Haar gezichtsvermogen gaat snel achteruit,ze eet en drinkt niet meer kan het gebit niet meer in de mond houden,ze kwijlt,heeft nog steeds wanen en is volledig de weg kwijt.
    Ik heb de arts een brief geschreven waarin ik mijn zorgen over mevr en medicijn gebruik deel.Ze vertelt me dat ze mijn zorgen deelt maar dat mevr haldol moet!!!gebruiken omdat ze zo angstig is [dit was nieuw voor me tegen de contactpersoon was gezegd dat ze haldol kreeg omdat ze steeds zo boos tegen de verzorging was]
    Ondertusssen is ze 9kilo afgevallen haar longen zitten vol ze valt wel eens en is besloten om de haldol af te bouwen.Wat een zielig hoopje mens.
    Ik stond erbij en keek ernaar.

  17. Freya en Marijke says :

    Het is ons inmiddels duidelijk dat het delier een belangrijk maar verwaarloosd probleem is in de medische wereld. Wij zouden graag meer bekendheid aan het delier willen geven en aan de problemen waarmee niet alleen patiënten zelf, maar ook mantelzorgers te maken krijgen.

    Heeft u in uw directe omgeving meegemaakt dat uw vader of moeder of een andere dierbare delirant werd? Dan willen wij graag met u in contact komen. U kunt ons een mail sturen naar: delieronderzoek@gmail.com

    Hartelijk dank,

    Marijke& Freya

  18. Irene says :

    Mijn moeder, licht dementerend, brak 12 dagen geleden haar heup. Ze kreeg de volgende dag een halve haldol, ze lag apatisch in haar bed, ze reageerde nauwelijks, toen ik de arts vroeg wat er was gebeurd kreeg ik geen duidelijk antwoord van haar.
    We wilde het haar geven maar na overleg hebben we het niet gedaan. Hoe komt mijn moeder dan zo apitsch?
    Daar had ze geen antwoord op.
    Ik word er zo langzamerhand zelf doodziek van, je geeft de verpleegkundigen alle informatie die ze nodig hebben wat betreft de algehele conditie van mijn moeder, bijv. dat ze in januari van de trap is gevallen en haar vingers heeft gebroken en kan daardoor haar vingers niet goed samenknijpen. Ligt ze nu in het revalidatiecentrum laten ze haar met haar zwakke pijnlijke hand de pappegaai vast houden en laten haar zo het bed in glijden, het is dat mijn broer erbij stond anders was ze zo met haar hoofd tegen de rand van het bed aangeklapt.
    Vervolgens attendeerden wij de verpleegkundige haar hier op, ze was hier niet van op de hoogte.
    Weer verteld dat ze geen paracetamol mag vanwege haar zeer gevoelige maag (heeft vreselijk veel overgegeven) ook dit doorgegeven aan andere verpleegkundige, zij zal dit in haar status zetten, maar verpleegkundige had niks op haar papiertje staan van al deze informatie die wij nu weer hebben aangegeven. Vandaag maar weer eens kijken hoe ze er bij zit, heeft ook heel erg rood plekje op haar billen, ze kan door haar heup niet goed zitten, ze laten haar gerust de hele dag in de stoel zitten! Dus ben ik maar weer op internet gaan zoeken of er niet speciale kussentjes oid. zijn.
    Verpleegkundighen zijn moe maar wij zijn echt heel erg moe! Ik voel me af en toe net een oude grammofoonplaat die blijft steken….nee dat hebben we gister al verteld!!!!, ik ben moe, doodmoe. Overdracht dames en heren er wordt te weinig en goed geluisterd naar de familie en andere betrokkene.
    Ik wil mijn

    • Bram Hengeveld says :

      Hoi Irene,

      bedankt voor je reactie en het heftige verhaal. Als verpleegkundige herinnert dit me weer aan het belang van de overdracht tussen/over patient, mantelzorg, verpleegkundige en collega’s. Ik wens jou en je moeder het allerbeste. Groet Bram

  19. lidy says :

    Goed om op deze site zoveel ervaringen te lezen. Voor mijn vader, moeder en ik zijn afgelopen weken een emotionele achtbaan geweest. Allereerst doordat thuishulp en drie huisartsen niet herkenden dat mijn vader wederom een delier had. Men dacht dat de dementie snel verergerde, Vorig jaar werd in april een lichte dementie vastgesteld.Na opname in het ziekenhuis troffen we een arts die bezig was met een studie en direct de delier herkende. Achteraf dom dat ik het als dochter niet al eerder had herkent want mijn vader is vaker in het ziekenhuis opgenomen en was dan steeds in de war. Afgelopen twee weken waren alle syptomen die omschreven worden van een delier aanwezig. helaas zien we geen verbetering. Het ziekenhuis heeft enorm gewisseld met de hoeveelheid haldol. Veel of weinig heeft niet geholpen. de periodes van onrustig zijn en waanideeen namen na een week af, maar daarvoor in de plaats nemen de slaperigheid met zelfs coma-achtige momenten in alle hevigheid toe. Mijn vader gaat enorm hard achteruit. In alle omschrijvingen op internet over een delier staat echter weinig over eetlust. Mijn vader weigert 9 van de tien keer eten en is in deze 2 weken enorm afgevallen en verzwakt. Binnen twee weken kan hij niet meer lopen en niet meer praten. Voor mijn moeder en ik is het dilemma van niet eten enorm groot. We willen zijn wens graag respecteren als hij niet meer wil eten, maar omdat hij het niet meer goed kan vertellen weten we niet wat hij zelf wil. Soms neemt hij namelijk nog wel wat eten aan van een verpleegkundige. Alleen is het dan maar een of twee happen. Je komt een een cirkel terecht van verzwakken door niet eten of is het toch een symptoom van de delier?? Komende donderdag hebben we een gesprek met de verpleeghuisarts waar hij inmiddels is opgenomen. Voor mij is het onbegrijpelijk dat een ziekenhuis mijn vader verplaatste naar het verpleegtehuis terwijl hij nog een score op de deliertest had van 6. Op mijn vraag of het verstandig is een dergelijke patient weer te verplaatsen , hij lag binnen twee weken,twee keer in een ander ziekenhuis en werd verplaatst naar het verpleegtehuis, kreeg ik geen antwoord!
    Als iemand me iets meer kan vertellen over de eetlust, of dat misschien een bijwerking is van Haldol dan hoor ik het graag.

  20. Wim says :

    Mijn vader is bijna 80 en heeft een openhartoperatie ondergaan. Er zijn 6 bypasses gemaakt. In maart jl. is er licht tot matige dementie gediagnosticeerd. Vooraf waren we enigszins bezorgd voor een delier of het risico dat dementie tgv de operatie erger zou worden. Het tegendeel is waar. Binnen enkele dagen boekte hij grote vooruitgang met lopen. Eerst met rollator, Vandaag, na een week loopt hij alweer zonde rollator over de afdelingr. Ook doucht hij zich zelfstandig. Opvallend is dat zijn geestelijke vermogens een boost hebben gekregen. Hij is vele malen alerter, geeft adequate en juiste antwoorden op vragen. Dit was voor de operatie niet het geval. Ikzelf denk dat dit het gevolg is van een betere doorbloeding van zijn hersenen. Wie heeft hier (dezelfde) ervaringen mee? Ik ben heel erg benieuwd wat de geriater bij een nieuwe afspraak zal constateren. Ook zijn arts en het verplegend personeel staan versteld van zijn herstellend vermogen na de operatie.

    Zijn lichamelijke conditie was voor de operatie heel goed voor een bijna 80-jarige.

  21. hendrika says :

    wij zitten met een probleem. mijn pa was licht dementerend tot hij vorig jaar mei een open hartoperatie moest onder gaan. hij kreeg door de operatie een hele zware delier aanval. mijn ma (die longkanker had) en ik moesten 24 uur aanwezig zijn bij hem. we kregen zelfs een bed naast hem. hij kreeg haldol. knapte helemaal op. toen werd hij weer overgedragen naar ons streekziekenhuis. daar liep het weer helemaal fout. ik als leek moest ze er op wijzen dat ze in Utrecht hadden gezegd dat hij 4x p.d haldol moest hebben. hij werd een week later zonder haldol ontslagen. mijn ma is februari jl helaas overleden. mijn pa draai nu helemaal door. hij ziet constant mijn ma en andere mensen in zijn huis. zijn huis is zijn huis niet maar een vakantiehuis. hij gooit constant het bed overhoop. omdat er mensen in liggen te slapen volgens hem. hij verteld dat mijn ma met een andere man er vandoor gaat iedere nacht. enz. hij loop nu bij een neuroloog. die heeft hem meteen aan de haldol gezet. hij krijgt dinsdag een eeg, mri-scan en een bloedonderzoek. de neuroloog die spreek er schande van dat het ziekenhuis (waar zij ook werkt) ze de haldol niet bij ontslag mee hebben gegeven. zij is mening dat ze dat maanden hadden moeten blijven geven en dan afbouwen. weet iemand of een verwaarloosde delier blijvende hersen schade op levert. wij zijn op dit moment bang dat hij straks gedwongen op genomen moet worden. hij is in 1 week tijd van 1 haldol p.d naar 3x gegaan. hij heeft vandaag al 4x gebeld of ik of mijn broer hem komt halen. omdat hij naar zijn huis wilt. terwijl hij al 40 jaar in zijn huis woont en mijn broer en ik wonen gelukkig met ons beider gezin aan de overkant. mijn broer zijn huis en dat van mij weet hij niet te vinden. wie heeft hier ervaring mee en weet hoe we dit moeten aan pakken. ik wil een klacht indienen tegen het ziekenhuis dat ze zo laconiek waren. wie weet of dit nog kan.

  22. Bram Hengeveld says :

    Hoi Hendrika, bedankt voor je reactie. Voor informatie over het indienen van klachten kan je terecht bij de IGZ http://www.igz.nl/actueel/veelgestelde-vragen/vragen_over_klachten/ De vraag is natuurlijk of daar op dit moment prioriteit ligt, maar dat moeten jullie met elkaar overleggen. Een situatie zoals jullie nu beleven legt reeds een zware druk op jullie,

    Wat betreft hersenschade is er data dat de duur van een delier correleert met een achteruitgang van bepaalde hersenstructuren. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22584766 Maar dat is zeker niet mijn kennisgebied.

    Inschakelen van thuiszorg voor hulp bij ADL/medicatie is wellicht ook een topie, zeker omdat er geen sprake is van een (gezonde) partner. Vaak kan er dezelfde dag nog zorg in worden gezet. Neem hiervoor contact op met de huisarts of een instelling voor thuiszorg.

    • Chris says :

      Ik moet Bram hier “helaas” bijtreden. Zelfde verhaal bij mijn vader die een hartoperatie had ondergaan. Na de narcose is het helemaal fout gegaan, een langdurig delier en dan een 3 tal Epilepsie-aanvallen waarvan de derde helaas zoveel hersenschade heeft aangericht dat mijn papa nog een plantje was.Er is dus idd een verband, maar ook hier ben ik niet genoeg thuis om meer uitleg te verschaffen. Ik denk zelf ook dat er een verband kan zijn tussen de toegediende narcose en delier. Zeker voor mensen die eerder al een delier hebben gehad in het ziekenhuis. Bij mijn vader ging het zo snel achteruit dat ie binnen 3 maanden is overleden. En niet aan zijn hart, maar tengevolge van de opgelopen hersenschade…

      • hendrika says :

        Jeetje Chris wat een ellende zeg voor je. Ik ben er van overtuigt dat het voor oudere mensen niet bevoordelijk is om geopereerd te moeten worden. Helaas kan je er niet altijd onderuit.nert als bij jou pa moest mijn pa gewoon of hij wilde of niet geopereerd worden. Meer alle gevolgen dus van dien. Mijn pa leeft nog maar je moet niet weten hoe. Hij is zichzelf aan het verliezen. Mijn pa is niet meer mijn pa.

    • hendrika says :

      Dank je wel voor je reactie. Zoals ik in mijn bericht al schreef dat mijn pa helemaal door draaide. Dat werd als maar erger. Zo erg dat de neuroloog op de dag van de uitslagen besloot dat dit niet meer kon. Zeker voor zijn veiligheid te waarborgen. Mijn pa is per 25 september 2013 accuut opgenomen in een crisisbed en er tot de dag van vandaag niet meer thuis gekomen. Mijn pa heeft alzheimer en vasculaire dementie. Dat laatste hangt waarschijnlijk samen met delier. helaas kan mijn pa niet meer thuis wonen.

      • Chris says :

        Hendrika, Ik begrijp maar al te goed hoe het is om gewoon te moeten toekijken hoe je vader achteruit gaat zonder dat je wat kan doen. Het klinkt misschien wat raar, maar zelf ben ik een beetje opgelucht dat het bij mijn pa niet langer geduurd heeft dan 3 maanden. Hij had toch niks meer aan dit leven, en dat zag je eigenlijk ook wel…Ik wens je in elk geval veel sterkte. Chris

  23. myriam van der sypt says :

    ik heb deze site ontdekt en be nzo blij, mijn vriendin die 75jaar , was een lievenslustige zelfstandige vrouw die haar man hielp is dement, moest een knieoperatie ondergaan, en toen ze wakker werd is ze zeer onrustig slaat nergens meer op zit in een gesloten afdeling en praat altijd over haar kindje, einde raad ben ik hoe kan dit een gezonde vrouw is nu een wrak kan niets meer, herkennen doet ze me wel dat is alles anders altijd over haar kindje moet geboren worden, zal gaan komen wie gaat er mij nog eentje maken, mijn vraag hoe benader ik haar, komt dit goed, kan ik haar een mooie kaart sturen, help wat kan ik doen, help gr myriam

  24. Bram Hengeveld says :

    Wees jezelf myriam, praat met het personeel op de afdeling over hoe ze met de wanen omgaan, zodat een uniforme benadering kan ontstaan. Sterkte!

  25. Demi says :

    Hallo,
    Mijn moeder is 77 en heeft eergisteren een knieprothese gekregen. Haar grootste vrees was ‘dement’ uit de operatie komen, ze had daar over gelezen, en haar moeder heeft op hoge leeftijd Alzheimer gekregen. De avond na de operatie was ze echter helemaal goed, ze stuurde sms-en, had niet veel pijn en was erg opgelucht. De dag erna was ze erg moe, ook omdat haar kamergenoot er nogal voor zorgde dat ze ‘s nachts niet goed kon slapen. Vandaag, 2 dagen na operatie, was ze helemaal verward, ze zag mist buiten, figuurtjes op de effen muur, deed suiker naast haar yoghurt ipv er in en kon niet goed uit haar woorden komen. Sms-en ging ook niet meer (haar GSM werkt niet goed meer zei ze daar zelf over….). Ze heeft nog een pijnpomp, en nu ook een morfinepleister en morgen gaat dan de pomp weg. Pijn heeft ze niet. Kunnen deze symptomen een gevolg zijn van de medicatie? Van de omstandigheden? Of is dit nu toch haar ergste vrees die waarheid wordt? De verpleging doet er erg minimaliserend over “de derde dag is altijd de slechtste dag”……
    Alle meningen welkom!
    Demi

    • Bram Hengeveld says :

      Hoi Demi. Het lijkt me erg sterk dat iemand dement uit een operatie komt terwijl deze er gezond in ging. Maar ik ben geen arts en wil ook niet op de artsenstoel gaan zitten. Dementie is echter een sluipende ziekte, de verwardheid van je moeder klinkt erg acuut. Slaaptekorten kunnen een delirant beeld veroorzaken. Medicatie kan een factor in het geheel zijn. Ik heb te weinig verstand van knieoperaties om te zeggen dat de verpleegkundigen gelijk of ongelijk hebben wat betreft de 3 dagen die ze noemen, maar ze zullen een heleboel delieren voorbij zien komen schat ik zo. Misschien kan je vragen om een consult van een klinisch geriater? Er zijn ziekenhuizen (bijv. ZGT Almelo) waar ze een speciaal consultatieteam hebben voor opgenomen verwarde ouderen. Erg goede zaak. Beterschap aan je moeder gewenst!

  26. Debbie de Groot says :

    Hallo,
    Al jaren verzorgen wij een oude vriendin van mijn moeder. Ze is 89 jaar. Een aantal maanden geleden is ze gevallen en heeft 2 wervels gebroken.
    Hier krijgt ze Morfinepleisters voor.
    Nu heeft ze in maart midden in de nacht 2 hele nare mails gestuurd. De volgende dag wist ze dit niet meer.
    Nu is ze vorige week een avond op de spoedpost geweest. Hartritmestoornissen kwam eruit. Daarbij was ze helemaal de weg kwijt.
    Eenmaal thuis gekomen is ze gaan slapen.
    Nu loopt ze tegen iedereen te zeggen dat wij van alles van haar gestolen hebben…………………………Ze wil geen contact meer.
    Hoort dit gedrag bij een delier??
    Iemand had geinformeerd bij haar huisarts en die gaf dit als reden aan?
    Komt ze weer bij haar positieven, of blijft ze zelf deze verhalen geloven.
    Het is voor haar heel vervelend, en ik had graag dat laatste stukje ook voor haar klaar gestaan. De situatie maakt het onmogelijk. Het doet best pijn om haar
    los te moeten laten. Ze heeft de sleutel terug gevraagd……………………….Over en uit??? Hopelijk gaat ze het nog inzien.

    • Bram Hengeveld says :

      Delier kán een oorzaak zijn, maar medische diagnoses zijn via een weblog onmogelijk te stellen. Wie heeft doorgaans contacten over haar met medische professionals/wie is als contactpersoon opgeschreven? (of is er familie met wie ze goed contact heeft?) Deze kan verder bij de huisarts/behandelend arts informeren. Succes!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 320 andere volgers

%d bloggers like this: